است و اهل شريعت مىگويند عروج تا بدينجا بيش نيست و اين هر نه مرتبه مراتب اهل علم و تقوايند اما هر يك « 1 » ( كه ) بالاتر است علم و تقواى او بيشتر است « 2 » و مقام او ديگر است . و نام او ديگر . « 3 » و اين [ هر ] نه مرتبه عطايىاند هر يك را مقامى « 4 » معلوم است از مقام [ معلوم ] خود نتوانند گذشت . « 5 »
و اهل حكمت مىگويند كه عروج [ هم ] تا بدينجا بيش نيست ، اما اهل حكمت به اين اسامى نمىخوانند و به نزديك ايشان « 6 » اين نه مرتبه اهل علم و طهارت است . و علو مراتب به زيادتى علم و طهارت است و به كسب حاصل مىكنند « 7 » و هيچكس را مقام معلوم نيست ، مقام هركس جزاى علم و طهارت او است . « 8 » [ هركه طهارت بيشتر كسب مىكند مقام وى عالىتر مىشود ] و به نزديك اهل حكمت هيچ چيز را نهايت « 9 » نيست و اگر نهايت باشد باز آغاز است . « 10 » يعنى در آخر دور قمر چيزها به كمال خود برسند . « 11 » و هر چيز به كمال خود برسيد ، « 12 » ختم آن چيز باشد . « 13 » باز [ اول ] دور زحل « 14 » همه چيز از « 15 » ابتدا باشد [ و آغاز شوند ] تا باز به تدريج به كمال خود برسند . « 16 »
و به نزديك اهل وحدت عروج را حدى [ پيدا ] نيست . اگر آدمى مستعد را هزار سال عمر باشد و دايم « 17 » به رياضات و مجاهدات مشغول باشد هر روز چيزى بداند كه پيش از آن [ روز ] ندانسته باشد ، از جهت آنكه علم و حكمت خداى نهايت ندارد .
و به نزديك اهل وحدت هيچ مقالى شريفتر از وجود آدمى نيست « تا بازگشت آدمى به او باشد جمله آفرينش » ، از افراد موجودات در سير و سفرند تا به آدمى رسند چون به آدمى رسيدند به كمال خود رسيدند و آدمى هم در سير و سلوك است تا به حقيقت خود
هامش
( 1 ) . هر مرتبه .
( 2 ) . شود .
( 3 ) . به جاى او مقام او الخ » آمده است « و چون علم و تقواى او بيشتر شود نام او ديگر مىشود و مقام او كه بازگشت او به او خواهد بود عالىتر و شريفتر مىگردد » .
( 4 ) . مقام .
( 5 ) . در نمىتوانند گذشت .
( 6 ) . اهل حكمت .
( 7 ) . به جاى « و علو مراتب الخ » آمده است « اما هركدام كه بالاتر است ، علم و طهارت او بيشتر است هرچند كه علم و طهارت بيشتر مىشود . مقام او كه بازگشت او به او خواهد بود عالىتر و شريفتر مىگردد و اين نه مرتبه كسبىاند » .
( 8 ) . وى است .
( 9 ) . ختم .
( 10 ) . و اگر همه چيز را ختم هست باز آغاز هست .
( 11 ) . رسند .
( 12 ) . رسيد .
( 13 ) . شد .
( 14 ) . ديگر .
( 15 ) . را .
( 16 ) . رسند .
( 17 ) . و در اين هزار سال .