تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 205

مساهمون:

ص٢٠٥
( 23 ) - س 8 ، اباحتى : كسى كه معتقد بوجود حلال و حرام نباشد و ارتكاب محرمات را مباح و روا شمارد و اين كلمه صيغهء نسبت است بر طريق معمول نزد قدما كه حذف تاء مصدرى و نظائر آن را از آخر كلمات عربى در موقع نسبت ضرور نشمرده‌اند مانند : هزيمتى در گفتهء عنصرى :
كسى كه زنده بمانده است از آن هزيمتيان * اگرچه تنش درست است هست چون بيمار
و دولتى در شعر خاقانى :
گر بقبولى كه هست دولتيان خرمند * ما بقبولى كه نيست از همه خرّم‌تريم
و « ملامتى » در تعبير صوفيه هم ازين قبيل است . و « اباحت » عبارتست از نداشتن اعتقاد بوجود تكليف و روا داشتن ارتكاب محرمات و در كتب ملل و نحل خرّم دينان و بعضى از طوائف را كه به دروغ نام صوفى بر خود نهاده بودند ازين دسته شمرده‌اند و مؤلف تبصرة العوام مجوس و فلاسفه را نيز بدين عقيده متهم ساخته است ( مانند مصنف - سطر 11 ) . و اباحيّه ( چنان كه در كشاف اصطلاحات الفنون آمده ) هى فرقة من المتصوفة المبطلة قالوا ليس قدرة لنا على الاجتناب عن المعاصى و لا على الاتيان بالمأمورات و ليس لأحد فى هذا العالم ملك رقبة و لا ملك يد . رجوع كنيد به : الفرق بين الفرق تأليف عبد القاهر بغدادى ، طبع مصر ، ص 251 نقد العلم و العلماء ، معروف بتلبيس ابليس تأليف ابو الفرج عبد الرحمن بن جوزى ، طبع مصر ، ص 363 ، تبصرة العوام ، طبع طهران 1313 ، ص 16 كشاف اصطلاحات الفنون ، طبع آستانه 1317 ، ص 127 . ( 24 ) - س 11 ، زين‌كشى : از شاگردان فخر الدين رازيست ( جع مقدمهء مصحح بر معارف بهاء ولد ، جزو 1 ، 2 ، 3 ، ص لو ) و نام او در معارف جزو ( 1 ) ص 82 نيز ديده مىشود . ( 25 ) - س 13 ، تاج : ظاهرا مقصود وى تاج زيد است كه مردى حكيم مشرب