ناپسنديده را بدانند چنانك فرشتگان را اندكى ميل بجانب سفل پديد آيد اگر چه آن ميل مغلوب و منهدم باشد نسبت با غلبات انوار ملكى ايشان به آن نقصان همه عيوب بشر را بدانند و ايشان را مستغفر شوند كه
وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ
« 1 » با آنك اگر خصال نيكوى مندوب بشر را با آن تفاوت ايشان برابر كنى ظلم و كفر نمايد بلك همه عبادات و طاعات ساير بشر نزد كمال انبيا زلّتى عظيم باشد كه حسنات الابرار سيّئات المقرّبين و هرچند روح آدمى روشنتر مىشود ذراير عيب خويش را بيش مىبيند چنانك ذراير هوا در نور روز و چنانك ذراير ذنوب خلايق در نور روز قيامت كه
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها
« 2 » . دنيا چون بساط شطرنج است و مالها و زرها و كتابها و غير وى چون شطرنج است پياده و رخ و اسب بهر خانه در جمع مىشوند و بازيهاى عجيب ازيشان پيدا مىشود و هر زيركى برمىخيزد و اين شطرنج را مىبرد باز او را مات مىكنند و ازو باز مىبرند امّا بازى شطرنج از اين خانه با هيچكس برون نمىرود ، به دلم آمد كه هرك يار ندارد و سر جمعيّت با ياران ندارد منافقش توان گفت و در اين شيوه مخلص نتواند بودن مگر الّا ما شاء اللّه كه با كسيش نشست و خاست حاجت نبود و ياران انبوه چون مخلص باشند با يكديگر و برنگردند از يكديگر در هيچ بلايى و زخمى و مرگى و با هم باشند در نشست و خاست و از پس پشت يكديگر دوستى يكديگر را آشكار كنند عدو را بر ايشان دسترس نباشد و چون در ميان ياران پيوستگى و دوستى محكم باشد در رنج ديدن از عدو و بىقوتى كم از خس و بوريا نباشند چون خسها و بورياها را با يكديگر پيوستگى بيشتر باشد زود كسى آن بورياها را در هوا نتواند كردن چنانك اگر كسى خواهد كه بورياهاى كلان مسجد آدينه را بدزدد و ببرد نتواند و اگر تواند چنان نتواند كه بورياهاى خرد را امّا ياران بايد كه از پس يكديگر مر يكديگر را بذكر خير ياد كنند تا بدانند كه ايشان با يكديگر دوستاند و اگر
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء 42 ، آيهء 5 .
( 2 ) سورهء 39 ، آيهء 69 .