فكانّ معناه
مَنْ قَتَلَ نَفْساً
اى نفسه
فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً
« 3 » ( و اللّه اعلم ) « 1 » .
فصل 150 « 2 »
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً
« 4 » اجزاى زمين را به همدگر پيوستيم و ترا بر وى نشانديم چون پادشاهان بر كرسى و يا تن ترا فراهم آورديم و روح ترا برو نشانديم و تو از ما جدا نيستى درين تصرّفها و متّصل نيستى اين ذكر نعمت از بهر آنست تا در اللّه نظر مىكنى و درين نعمت نگاه مىكنى و جمله اجزاى تو به بزرگداشت اللّه مستغرق است و بىهوش مىبود اكنون آه مىكن و با مريدان مىگوى كه خداوندا ما را از آه كردن گستاخانه و بىباكانه نگاه دار آه ترس جاه و خجلتمان ده و آه شوق الى لقائك و آه رجا الى نعمائك مان ده
وَ الْجِبالَ أَوْتاداً
« 5 » كوهها را قوى ساختيم و ميخ زمين كردهايم نتوانيم كه شما را شخصهاى با قوّه و نيرو دهيم در بهشت با آنك اهل اسلام و اهل دهر متّفقند كه كوه ذرّهذرّه جمع شده است قوّه و استمساك كوهها عارضىاند كه اندكاندك گرد مىشوند كه آب نزد ايشان كوه مىگردد و كوه آب مىگردد
وَ خَلَقْناكُمْ أَزْواجاً
« 6 » روى شهر جهان را بشما آراسته گردانيدهايم جنس جنس چون عاشقان با معشوقان نشستهايد
إِخْواناً عَلى سُرُرٍ
« 7 » يا شما را جفت آرزوانها و شهوتها گردانيدهايم نتوانيم كه بعالم غيب بريم
وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً
« 8 » درجات بهشتيان را دايم نتوانيم داشتن
وَ جَعَلْنا سِراجاً وَهَّاجاً
« 9 »
هامش
( 3 ) قرآن كريم ، سورهء 5 ، آيهء 32 .
( 1 ) - در اينجا نسخهء ص ختام مىپذيرد و كاتب چنين نوشته است :
تمت الكتاب ( كذا ) بعون اللّه و حسن توفيقه و سعة رحمته على يد العبد الضعيف الراجى الى رحمة ربه اللطيف مسعود بن ابراهيم بن محمود بن ارتق المقرى الفقير السليمانى ليلة التاسع من شهر جمادى الآخر من شهور سنه سبع و اربعين و سبعمائة و الصلاة و السلام على محمد و آله الطاهرين الطيبين .
( 2 ) - اين فصل با فصل ( 131 ) مشابهت دارد و مانند تقرير ديگر است از آن و به همين جهت تكرار آن را بىفائده ندانستيم .
( 4 ) قرآن كريم ، سورهء 78 ، آيهء 6 ، 7 ، 8 .
( 5 ) قرآن كريم ، سورهء 78 ، آيهء 6 ، 7 ، 8 .
( 6 ) قرآن كريم ، سورهء 78 ، آيهء 6 ، 7 ، 8 .
( 7 ) سورهء 155 ، آيهء 47 .
( 8 ) سورهء 78 ، آيهء 12 .
( 9 ) سورهء 78 ، آيهء 13 .