در صورت مخلوقى خود نگرى چنانك كسى چون به خدمت خداوندگار خود ايستاده باشد هماره نظر بوى كند و در وى نگران باشد كى به صورت خود فرونگرد هركسى دعوى محبّت اللّه مىكند به نوعى ديگر گرسنه مىباشد كه محبّت اللّه درين است و يكى خوش مىخورد كه محبّت اللّه در اين است و يكى رياضت مىكند كه محبّت اللّه در اين است و يكى معطّل و كاهل مىباشد در كسب و كار كه محبّت اللّه در اين است و يكى جدّ مىكند كه محبّت اللّه در اين است و هيچ ازين دعاوى را برهانى نيست ، اللّه يك طريق را معين كرد مر محبّت خود را تا عذرها منقطع شود و آن راه انبيا و رسل است عليهم السّلام و متابعت ايشان و دوست داشتن ايشانست كه
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ
« 2 » و اگر هزار مؤمن با يكديگر دوستى دارند از آنهمه كرا درجه بلندتر باشد اين دگران را بدان درجه برسانند كه المرء مع من احبّه و همچنان بنگر كرا درجه بلندتر باشد از پدران و فرزندان ايشان را دوست دار و با ايشان بگرو و متابعت ايشان كن تا شما را به درجهء ايشان برسانند كه
أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ
« 3 » بارى اگر طاعتى ندارى دوستى با مصلحان مىكن و ايشان را دوست مىدار بلك با همه خلق دوستى مىدار تا هر گروهى ازيشان كه از اهل درجاتند ترا به درجهء ايشان برسانند به دوستى ( و اللّه اعلم ) .
فصل 146
أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ
« 4 » گفتم اى آدمى تو اللّه را و فايدهء كار خود را مىدانى و ليكن اعمال كه پروبال اين مرغ معرفت است فايدهء آن را نمىدانى و مىخواهى كه مرغ معرفتت بىپروبال اعمال بپرد ، اين محال باشد تو از بسكه عاشق صحّت « 1 » و شهوت خويشى نمىخواهى تا ساعتى رنجى به تو برسد و سرمايى و گرمايى بر تو گذرد و كوفتگى و ماندگى به تو راه
هامش
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء 3 ، آيهء 31 .
( 3 ) سورهء 52 ، آيهء 21 .
( 4 ) سورهء 23 ، آيهء 115 و 116 .
( 1 ) - ن : صحبت .