و فريضه دادى به انديشه و خيال نفسانى و آن فريضهء حقيقت كه امر اللّه است زهره ندارى كه انديشهء آن كنى و قدم آنسو نهى لاجرم از زمرهء اهل اسلام بيرون آيى و از متابعت محمّد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم بيرون آيى ، انديشهات در جاى ديگر و قدمت بر جاى ديگر پيشتر نمىآيى و سپستر بتر مىروى عجب اين قدمگاه رها كنى كجا ايستى چون به فريضه نمىآيى كه امر اللّه است طرفهتر كسى تو اكنون نوميد مشو بعشق و به نياز هم در اين مقام رو به حق آر و اندكاندك پيشتر مىغيژ ، اميد بود كه بمقام قبول اللّه برسى ، دلتنگيها بر من مستولى شده بود عدم را آرزو بردم كه كاشكى در عدم بودمى باز گفتم كه اين رنجها همه از عدم آمده است و عدم همچنان فرمانبردار اللّه است كه همه چيز هست مىشود از عدم بايجاد اللّه اگرچه كافر تمنّى تراب برد كه
يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً
« 3 » آن بدبخت نداند كه آن بدبختى را از تراب آورده است ، اكنون خود را گفتم دل را بر زارى به حضرت اللّه مىببايد نهادن از بهر تحصيل نفع و دفع ضرّ هيچ كاهلى نمىبايد كردن بذكر اللّه و قرآن خواندن و بندگى و طاعت و زارى كردن در طلب اللّه اگرچه سرما باشد و يا بيمار شوى هيچ مترس و در طلب « 1 » و زارى كردن به حضرت اللّه سست و كاهل مباش زينهار طلب مطلوب را از بهر اين به آنها رها مكن كه عاقبت هلاكشدنيى و وجود خود از بهر اينهاست چه مىترسى كه درينها خرج كنى ، پس از بهر چه مىبايد اين وجودت چو درينها خرج نكنى تو ازينها كه موانعند مينديش كار را باش پيش از اجل كه اگر اجل بيايد نتوانى در آن بودن و باز نتوانى رد كردن عجب در آنست كه زندگى و ذوق و انشراح صدر و راه يافتن باللّه اين همه را در طلب بجد و ترك كاهلى يافتم و باز مردگى و بىمزگى يافتن به اندازهء سستى و كاهلى است نديدهء كه در مزهء قرائت بودم چون تكيه كردم به جايى كه بياسايم آن مزه كم شد باز گفتم ( مگر ) « 2 » كه غسل كردن و غسل اعضاى اربعه و استنجا و توجّه به قبله و طول قيام بخضوع و تعديل اركان و حجّ و غزو همه از بهر دريافت مزه است و راه يافتن است باللّه ( و اللّه اعلم )
هامش
( 3 ) قرآن كريم ، سورهء 78 ، آيهء 40 .
( 1 ) - ن : طلب اللّه .
( 2 ) - ص : ندارد .