مىكنى كه
لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ
« 2 » چگونه مىگريزى و دم هواى خود مىگيرى
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 3 » يعنى هرچه نه سبيل اللّه گيريد همه در ظلمات مىرويد و راه بازنيابيد باللّه آييد تا راه بازيابيد و به قرآن و فرمان اللّه آييد تا راه بازيابيد كه راه بنور توان يافتن نور عبارت از همه چيز راحتهاست گويند در آن كار خود روشنايى مىيابى يعنى راحتى مىبايى
هُنالِكَ تَبْلُوا كُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ
« 4 » جوهر اعمال چنان پيش فرست چون بيازمايى باطل بيرون نيايد يعنى بيازمودن جزا يافتن باشد بديها پيش فرستادى نيكيها [ نيز سپس آن بفرست تا هر دو به جنگ شوند كه آن بديها را نيكيها ] دفع كند چنانك تيرها در جهان آفريدهء اوست و ليكن سپرها و جوشنها هم آفريدهء اوست چون سيّئات چو تير پران شود حسنات چون سپر در پيش آيد ( و اللّه اعلم ) .
فصل 135
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ
« 5 » مىخواندم گفتم فرياد مىكنم از غلام ترك روز كه در ضمير تا چه خشمها و كينها دارد با من
وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ
« 6 » و فرياد من كنم از پير زنگى شب كه بخمر خواب سرمست مىشود تا در ضمير چه عربدهها دارد از حشرات و هجوم اعدا و تبييت و فلق روشنايى طاعات و الهاماتست من از فتنهء عجب او كه غلام ترك روز است ترسانم و من شر غاسق اذا وقت و از فتنه نفس اماره [ نيز ] « 1 » ترسانم در آن وقتى كه ظلمات وسوسهء او مرا فرومىگيرد باز فلق روشنايى روز است كه همچون درياى روشنست تا از وى نهنگى و سگ آبى بدست آريم و يا درى و صدف اين درياى روز مىرود و اين معانى را با خود مىبرد تا كشتى وجود مرا ازين معانى نصيب كدام بود يعنى عجب نهنگى بود يا درى .
سؤال كرد كه اللّه چون يكى را چنين كرد و چون يكى را چنان كرد گفتم چه
هامش
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء 2 ، آيهء 255 .
( 3 ) سورهء 24 ، آيهء 35 .
( 4 ) سورهء 10 ، آيهء 30 .
( 5 ) سورهء 113 ، آيهء 1 .
( 6 ) سورهء 113 ، آيهء 3 .
( 1 ) - ص : ندارد .