تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان عطار ( فارسى ) — صفحة 885

مساهمون:

ص٨٨٥
طيلسان ( ص 66 س 5 ) بالفتح و حرف لام بهر سه حركت معرب « تالسان » نوعى از ردا و فوطه كه خطيبان و قاضيان بر دوش اندازند ( آ ) . عالم صغرى ( ص 758 س 9 ) و عالم صغير عبارتست از انسان و جسم انسان و عالم كبرى كنايه از دنيا است . عبا ( ص 724 س 20 ) آل عبا . ع . به اضافت و فتح عين يا اهل كسا عبارتند : از حضرت محمد ( ص ) و فاطمه و على و حسنين صلوات اللّه عليهم چه عبا گليم و چادر باشد منقول است كه روزى آن حضرت هر چهار تن مذكور را طلبيده عبائى كه بود بر خود و ايشان كشيده آيهء تطهير را خواند و همين پنج را پنج‌تن گويند . ( آ ) در متن شعر عطار « شش كريم عبا » ظاهرا اشاره به جبرئيل است زيرا در بعضى روايات هست كه سادسهم جبرئيل . عرا ( ص 756 س 14 ) بالفتح و القصر . ع . ساحت و روى زمين . عرفه ( ص 729 س 19 ) بفتحات . ع . روز نهم ذىالحجه چرا كه روز استاده شدن حاجيانست در مقام عرفات . عرند ( ص 756 س 14 ) بضم عين بمعنى : سخت و درشت ( ف . ن ) و زمين ناهموار . زود به پيچيد ز شوق سر ز عرا و عرند : يعنى زمين صاف و ناصاف هر دو را رها مىكند . عروه وثقى ( ص 732 س 10 ) عروة الوثقى . ع . دست‌آويز محكم مقتبس است از آيهء 21 سورهء لقمان :
وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى .
و آيه 257 سورة البقرة :
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ
. . .
فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى . . .
عزى ( ص 34 س 8 ) نام بتى است . عقابين ( ص 546 س 8 ) بضم اول و باى موحده . ع . خارهاى آهنى و بضم اول و فتح باى موحده بصيغهء تثنيه عبارت از دو چوب بلندى كه وزير نوشيروان برپا كرده حمزه را در پوست گاو كشيده بر بالاى آن بسته بود . و بطور كلى بمعنى دو چوب بلند كه مجرمين را بر آن بندند .