آنكه بر چرخ فلك سود سر خويش ز كبر « 1 » * اين زمان بين كه چه سان زير زمين « 2 » پىسپرست
جملهء زير زمين گر به حقيقت نگرى * شكن طرّهء مُشكين و لب چون شكرست
چشم دل « 3 » باز كن از مردمى و نيك بدانك « 4 » * مردم چشم بتى است « 5 » اين كه ترا رهگذرست
فكر كن يكدم و بر خاك به خوارى مگذر * كه همه مغز زمين « 6 » تشنه « 7 » ز خون جگرست
در دل خاك ز بس خون دل تازه كه هست * نيست آن لاله كه از خاك دمد خونترست « 8 »
شكم خاك پر از خون دل سوختگانست * باز كن چشم اگر چشم تو صاحبنظرست
از سر درد و دريغ از دل « 9 » هر ذرّهء خاك * خون فرومىچكد و خواجه چنين بىخبرست
هر گياهى كه ز خاكى دمد « 10 » و هر برگى * گر بدانى ز دلى درد و دريغى « 11 » دگرست
از درون دل پرحسرت هر خفته چنانك « 12 » * آه و فرياد همىآيد و گوش تو كرست
هامش
( 1 ) - فر : خويش بفخر
( 2 ) - فر : نشان زير قدم پىسپرست . نو : زير زمين خاك سرست
( 3 ) - فر : چشم را باز كن
( 4 ) - سل و مه : نيك بدان
( 5 ) - سل و نو : مردم چشم بتيست اين كه فر : مرد چشم است همه خاك كه بر رهگذر است
( 6 ) - مه : كه همه صحن زمين
( 7 ) - مه : بستهء خون
( 8 ) - سل و مه : اين بيت را ندارد
( 9 ) - سل و فر و فى و نو : از بر
( 10 ) - سل و نو : ز خاكى بدمد هر برگى . فر و فى : بدمد هر برگش
( 11 ) - سل و نو : بدانى تو ز دل نيز دريغى . فر : ز دل پاك دريغى . فى : بدانى ز دلى نيز
( 12 ) - فر و نو :
هر هفتهء خاك . فى : هر خفته خاك