اگر آن گوهر و دريا بهم هر دو بدست آرى * ترا آن باشد و اين هم ولى نه آن نه اين باشد « 1 »
يقين مىدان كه هم هر دو بود هم هيچيك نبود « 2 » * يقين نبود گمان باشد گمان نبود يقين باشد
درين دريا كه من هستم نه من هستم نه دريا هم « 3 » * نداند هيچكس اين سرّ مگر آن كو چنين باشد
اگر خواهى كزين دريا « 4 » و زين گوهرنشان يا بى * نشانى نبودت هرگز « 5 » چو نفست همنشين باشد
اگر صدسال روز و شب « 6 » رياضت مىكشى دايم * مباش ايمن يقين مىدان كه نفست در كمين باشد
چو تو نفسى ز سر تا پاى كى دانى « 7 » كمال دل * كمال دل كسى داند « 8 » كه مردى « 9 » راه بين « 10 » باشد
تو صاحب نفسى اى غافل ميان خاك خون مىخور * كه صاحبدل اگر زهرى خورد آن انگبين باشد
نداند كرد صاحب نفس كار هيچ صاحبدل * و گر گويد توانم كرد ابليس لعين باشد
اگر خواهى كه بشناسى كه كارى راستين هستت « 11 » * قدم در شرع محكم كن كه كارت راستين « 12 » باشد
هامش
( 1 ) - فر : هم نه آن باشد نه اين باشد
( 2 ) - مج : هيچ دو نبود . مه : هيچ نبود آن .
فر : كه دو باشد و ليكن هيچ دو نبود
( 3 ) - فر : نه دريا هست
( 4 ) - مج : كزان دريا
( 5 ) - سل : نشان نبود ترا هرگز
( 6 ) - سل : اگر در روز و اندر شب
( 7 ) - فر : سرتاپا كجا دانى . سل : كجا يا بى
( 8 ) - مه : كسى بيند
( 9 ) - مه : كه مرد
( 10 ) - فر :
راه دين
( 11 ) - مج : كار راستى هستت . فر : كارت راستين گردد . مه : كار راستينى هست
( 12 ) - مج : كه كار راست اين