انكار در دل مىدارى ؟ اگر من بگويم كه تو دوش در خواب چه ديدهاى و تعبير آن چيست انكار از دل بيرون كنى ؟ گفت : من ديريست كه چنين چيزى مىجويم .
گفت : نخست دو تن از معتمدان [ را ] بگوى كه دوش چه خواب ديدهاى تا بعد از اين انكار نتوانى كرد . او دو تن را در نهان بگفت . پس شيخ الاسلام آن خواب برگفت . ايشان متعجب بماندند كه اين خواب ما را برگفت ما چنين ياد نگرفتيم كه تو گفتى . آن دانشمند برخاست و توبه كرد ، ماهى دو برآمد باز سر پى شد .
241 - پيشگويى شيخ پادشاهى سنجر را
ديگر در آنوقت كه سلطان ملكشاه فروشد « 1 » رحمة اللّه عليه شيخ بو طاهر قدس اللّه روحه گفت : از فرزندان ملكشاه سلطان بركيارق « 1 » خواهد بود . پس شيخ الاسلام بر قول شيخ بو طاهر سلطان بركيارق را دعا گفتن گرفت . شبى آيندهاى « 2 » او [ را ] گفت كه دعا ملك سنجر را گوى كه آنكه تو دعاى او مىگويى تربيت ملحدان مىكند ، اينك بنگر ! چون شيخ الاسلام بنگريست دو سراپرده ديد ، يك سراپرده بر يك جانب و يك سراپرده بر ديگر جانب روى فراهم كرده ، گفتند : آن دو سراپرده يكى از آن بركيارق « 1 » است و يكى از آن ملحدان ، هر دو قصد ملك سنجر دارند ، دعا او را كن كه مسلمانان را از او آسايشها خواهد بود ، و اين ديگران فروشوند و او بر جاى خواهد بود . شيخ بو طاهر بر خلاف اين ديده بود . گفت :
اين چگونه است ؟ [ بعضى ] گفتند : سخن شيخ بو طاهر خلاف نباشد ، مگر ترا شيطان نموده است . ديگر هم شبى به دو نمودند كه آن شيخ بو طاهر نه راست بود ،
هامش
( 1 ) - بك بارق ، در روضة الرياحين : به يك ياروق ( ص 30 )
( 1 ) استعمال فرو شدن به معناى درگذشتن و زوال يافتن چنان كه دو بار در همين حكايت به كار رفته است نادر و بديع به نظر مىرسد .
( 2 ) آينده يعنى مهمان و مسافر و مؤلف آن را در حكايت ششم نيز به كار برده است ولى مراد او در اين هر دو مورد كسى است كه از مكانى نامعلوم مىرسد و شيخ را هشدار مىدهد كه سلطان سنجر را مراقبت كند و از خطر مرگ يا شكست در جنگ حفظ نمايد .