و از ديگر غلطهاشان آن است كه سخنچين باشند ، و آن را بىميزان شرع باز گويند . و آن را بر خود بندند و با مزخرفات و طامات بياميزند ، و يكديگر را بدان سخنان معزول كنند .
شياطين يكديگرند ، و هذيان از شيطان به تلقف بستانند ، و وى را متابع شوند ، كه حق - جل و عزّ - چنين گفت :
شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ
( 6 / 112 ) .
و معظم غلطهاشان آن است كه اگر طريق صواب در پيش ايشان نهى ، قبول نكنند ، و از طبع و هوا دست ندارند ، و گويند ما از ياران و پدران و ائمه كفر ديديم . و موافق آيند با آن كافران كه گفتند :
إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ
( 43 / 23 ) .
و از غلطهاشان آن است كه گويند هر چه در ازل بوده است ما نتوانيم گردانيد ، و به قصد ما تغيير و تبديل در آن نتوان كرد . و بدين سخن راه هوا خوشخوش روند ، و سخنشان راست و فعلشان زشت بود . حجت بر ايشان آن است كه در وقت زخم و بلا بگريزند . اگر قولشان با نيت برابر بودى ، همه از امر ازل دانستندى . چرا بعضى را بپسندند و بعضى را نه ؟
نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ
( 4 / 150 ) پيشهء ايشان است . و ايشان را در اين گفتگو اسقاط معاملات مقصود است ، و اختيار لذات و شهوات دنيا و بطلان دين ، و آن بطنان مذهب دهريان است . كه هر كه اين سخن گويد ، رأيش ميل به مذهب دهريان مىكند . نعوذ باللّه من مذهبهم .
و از غلطهاشان آن است كه به اباحت مشغول باشند . و گويند فاعل اين حركات همه حق است ، ما را در اين ميانه هيچ دست نيست . و بدين رخصت محرمات را مستحل باشند . و زود زود سر به كافرى برآرند .
چنين است ، فاعل و خالق افعال همه موجودات حق است ، و آفريننده مستحسنات و مستقبحات اوست . ليكن آن را كه در ازل به رضاى قدم بپسنديد ، محمود افعال است . و آن را كه در سخط ازل به هاويهء ضلالت انداخت ، مذموم افعال است . قوله تعالى عزّ و جلّ :
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَ مَنْ يُضْلِلْ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
( 7 / 178 ) .
و از غلطهاشان آن است كه گويند همه خود اوست . و بدين همه گفتن جزويات متفرق