كارى [ بكشاند ] . هرچه از آن نشان دهند حق نه آن است ، بلكه حق بىنشان است .
و غلط ديگرشان آن است كه گروهى از ايشان نورى چند بينند از انوار مخلوقات ، و پندارند كه آن نور حق است ، و تعلق به ذات او دارد . اين خطاست ، كه او موصوف است به نور ، ليكن نور او هدايت است ، و معرفت و توحيد است و ارشاد . و اين نور و ظلمت كه ايشان گويند حق از آن منزه است . اما حق را انوار است وراء اين همه ، و ليكن از خيال بيرون است . و اگر به مثل از جلال نور خويش ، به مقدارى كه آن حق داند و در حدود و چند و چون نيايد ، بر كون تجلى كند ، موجودات محترق شود .
او بديع است به هر حال . و نور جلالش قديم است ، و روح ناطقه كه روح جلالى است ، قدسىاى ربانى ، بدان نور تجلى مصفى است ، و هر چه بيند بدان بيند ، و بدان داند ، و بدان گويد ، و بدان شنود ، و بدان گيرد . و در قرآن مجيد بر اين مثل است اللّه را - سبحانه و تعالى - چنان كه گفت :
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
( 24 / 35 ) .
و ديگر غلطشان آن است كه چون ملازم شوند بر افعال اهل ضلال ، و چون مدتى برآيد ، نتوانند كه از آن بيرون آيند ، از غلبهء ريا و نظر اغيار ، كه چون مدعى بود و مدتى بر اين طريق رفته ، و خلق او را بدان نهج ديده ، و او را بستوده ، چون او اسير نفس و رياست ، بر آن طريق كفر بر خود پسندد ، و ننگ دارد كه با طريق صواب آيد ، تا بدين خيانت از چشم خلق نيفتد ، كه چون به شرع رسول ( ص ) درآيد ، مزدوريش بايد كرد . و اين ظالم را شكوهى عظيم باشد . و احكام شرع ثقلى دارد ، و نفس در آن حقير مىشود . و اين صاحب دولتان از غايت محبتى كه دارند ، كلفت تكليف از ايشان برخاسته كه بار شرع بارى گران است :
وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ
( 2 / 45 ) .
و اين قدر كه گفته شد از غلطهاى اين قوم غلطى چند است در اصول دين كه دين به آن ويران شود . اما غلطها كه در فروع افتد نمودارى از آن پيدا كنيم تا راه راست از گمراهى در اين طريق در وقتى چنين پيدا شود - انشاءالله تعالى وحده .