و اما از غلطها كه در فروع افتد يكى آن است كه توانگر را بر درويش تفضيل نهند ، و ندانند كه خداوند عالم فقر و تجرد رهروان خود را اختيار كرد ، و فرمود :
وَ اللَّهُ خَيْرٌ وَ أَبْقى
( 20 / 73 ) و نيز بستود صادقان را ، و گفت :
لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا
( 2 / 273 ) و مهتر فرزندان آدم و برگزيدهء عالم محمد مصطفى ( ص ) خود را و امت خود را فقر برگزيد ، و دنيا و حطام او بگذاشت ، و گفت كه : الفقر فخرى « 1 » .
و ديگر غلطشان آن است كه جماعتى خود را به نشان صوفيان برآرند ، و از حال ايشان بىخبر باشند ، و به نامى و رسمى قناعت كنند . و در اين صورت بعضى خود را به سالوسى و ناموسى برآورند ، و چيزى كه ندارند مىفروشند .
وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي كَيْدَ الْخائِنِينَ
( 12 / 52 ) .
و قومى كسب اختيار كنند و توكل را طعن زنند ، و معلوم نكنند كه توكل حال رسول اللّه ( ص ) بوده است ، و كسب سنت اوست . و توكل اقويا راست ، و كسب ضعفا را . و بر مقام خويش آن كس كه برسد و واقف شود ، تقبيح و توبيخ ديگرى نكند .
و قومى گويند آخرت به دنيا بهتر به دست آيد كه به درويشى . و بدان رخصت خود طلبند ، تا به لذت و شهوت درافتند . معلوم بايد كرد كه به تجريد و تفريد بهتر ثواب توان يافت ، كه به علايق و عوايق .
و ديگر غلطشان آن است كه چون تحمل اثقال ملامت و درويشى نتوانند كرد و دخول كنند در توسع دنيا ، و بدان رخصت و تأويل جويند . بلى ، چون با خود برنيايند ، از غايت سالوسى تأويلها را سپر خويش سازند .
و ديگر غلطشان آن است كه چون ذكر مشايخ بزرگ بشنوند ، و شرف ايشان نزد خداى - عز و جلّ - و خلق فهم كنند ، بدان سبب به انواع مجاهده ايشان سعى كنند ، و مدتى دراز بمانند ، و هيچ حلاوتى از آن نيابند و به نزد حق تعالى آرامى نيابند ، و نيز از خلق حرمتى نبينند . و گرد
هامش
( 1 ) - رجوع شود به : سفينة البحار چاپ نجف ، ج 2 ، ص 378