زردى و سپيدى « 1 » نيست . و هر امتيازى « 2 » كه ميان دو چيز خواهد بود يا بعوارض باشد همچون كه « 3 » ميان آدمى و آدمى و يا « 4 » بحقيقت چنان كه « 5 » ميان آدمى و حيوان .
( 11 ) و بدان كه فرقيست ميان بودن آب در كوزه و سپيدى در عاج ، زيرا كه در عاج هيچ جزوى نيست كه از سپيدى خالى است « 6 » [ و سپيدى بكلّى در همهء عاج شايع است از بيرون و درون بخلاف آب در كوزه كه بيرون كوزه از آب خاليست ] « 7 » و بسيارى « 8 » اجزاست كوزه را كه آب [ بدان جايگه نمىرسد ] « 9 » . پس هر جا كه چيزى بكلّى در چيزى شايع است ، آن را « 10 » « عرض » خوانند و « هيأت » خوانند و باصطلاحى « 11 » ديگر « حالّ » خوانند ، [ و آن جاى او را « محلّ » خوانند ] « 12 » ، و گويند « 13 » اين حالّ در آن محلّ نزول كرده است . و حالّ محتاج باشد به محلّ و قيام او بمحلّ باشد نه به خود . و هر چه قائم به خود بود « 14 » و در مكان « 15 » باشد « 16 » ، آن را « جوهر » خوانند و « جسم » خوانند ، و گويند « 17 » هر چه قائم به خود است « 18 » و وجود او ممكن است و در مكانست « 19 » آن را جسم خوانند . و روا بود كه ذو مكان از مكانى به مكانى نقل كند « 20 » [ بر خلاف حالّ كه روا نيست كه از محلّى به محلّى نقل كند ، زيرا كه بوقت آنكه از ] « 21 »
هامش
( 1 ) زردى و سپيدى : -F( 2 ) امتيازى : امتيازF( 3 ) همچون كه : چنان كهS( 4 ) و يا : ياS( 5 ) چنان كه : همچونS( 6 ) خالى است : خالى باشدS( 7 ) و سپيدى به كلى . . . از آب خاليست : -F( 8 ) بسيارى : بسيارF( 9 ) بدان . . . نمىرسد : نداردS( 10 ) آن را كه ؛ آن راF( 11 ) اصطلاحى : اصطلاحS( 12 ) و آن . . . خوانند : -F( 13 ) گويند : + كهS( 14 ) قائم به خود بود : قائم بود به خودS( 15 ) در مكان : ذو مكانA( 16 ) باشد : نباشدS( 17 ) و گويند : -S( 18 ) به خود است : به خود نيستS( 19 ) مكانست . مكان باشدS( 20 ) كند : كنندS( 21 ) بر خلاف . . . آنكه از : -F