گرداند منامات ، چنان كه در قرآن آمد در حديث « 1 » منامات :
« وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ »
« 2 » . و اوست كه چيزها بهم درآميزد و چيزهاى درست را مشوّش گرداند . آيتى ديگر :
« كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ »
« 3 » زيرا كه پيوسته در حركت است كه به هيچ وقت قرار نگيرد . و اين مخيّله است كه كوهست كه حايل است ميان عالم عقلى و نفوس ما . نبينى كه موسى چون طلب رؤيت كرد گفتند
« وَ لكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ »
« 4 » « 5 » ، اگر چنان كه بجاى خود قرار گيرد باشد كه مرا ببينى كه اين كوه پيوسته در حركت است و شاغل نفس است ، و چون سانح قدسى به عالم تخيّل رسيد او را قهر گردانيد ، چنان كه گفت
« فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا »
، الآية « 6 » .
سلطنت بشريت ظاهر گشت ، نفس با آتش روحانى گرم و روشن گشت ، و از مشاهدهء عالم كثرت فانى گشت ، در نور قيّومى مستغرق شد . [ و علماى متألّه راست اسرارى ] « 7 » در چگونگى خلاص يافتن نفس به عالم حقّ ، و در حكمة الاشراق بدان اشارت كرده آمد .
( 99 ) اللّهمّ ، اى خدائى كه وجود همه بذات تو قائمست ، و فايض وجود ذات تست ، و بركات بر عالم سفلى تو مىفرستى ، و نهايت رغبتها توئى ، نور همهء نورها و مدبّر كارها ، بخشندهء زندگى توئى عالميان را ،
هامش
( 1 ) در حديث : كه در حديثI( 2 ) سورهء 17 ( الإسراء ) آيهء 62
( 3 ) سورهء 14 ( ابراهيم ) آيهء 26
( 4 ) و لكن انظر الى الجبل : ( در متن فارسى محو شده است ) ( أ لم تر ان موسى لما طلب الرؤية قيل له و لكن انظر الى الجبل فان استقر مكانهA (( 5 ) سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 143
( 6 ) سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 139
( 7 ) و علماى متأله راست اسرارى : -I )للعلماء المتألهين اسرار فى كيفية تخلص النفس الى العالم الحقA (