در نيافتهاند ، چنان كه عنّين لذّت جماع درنيافته است ، و چون شواغل و موانع تن و قواى او برخيزد و نفس عارف شود بحقائق ، لذّتى عظيم يابد بمشاهدهء ملكوت و باشراق انوار حقّ تعالى چنان كه در قرآن آمد :
« وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ »
الآية « 1 » ، و آيتى ديگر :
« فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ »
« 2 » ، و معنى عنديّت آنست كه حجاب بر خيزد و موانع برداشته شود ، [ و نظرت شروق نور است ] « 3 » و بهجت قدسى . و نظر آن است كه انوار حقّ تعالى بر ذوات شريف اشراق كند و لذّت و شادى تمام دريابند بتجلّى حقّ تعالى و پيدا شدن او كه نفس بدان زنده شود بنورى كه از جلال حقّ بر ايشان تابد ، لذّتى وافر دريابند ، چنان كه آيات تنزيل گواهى ميدهد كه
« لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَ نُورُهُمْ »
« 4 » ، آيتى ديگر :
« نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ »
« 5 » . و رسيد بغايت و مطلوب خويش ، چنان كه آيت قرآن بدان اشارت كرد كه
« لَهُمْ ما يَشْتَهُونَ »
« 6 » از لذّت روحانى ، و آيتى ديگر :
« فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ »
« 7 » ، از انوار ربّانى و اشعّهء قيّومى ، آيتى ديگر كه
« فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ »
« 8 » اى هيچ كس نداند كه از بهر او چه چيز نگاه داشتهاند از چيزهائى كه چشم دل بدان روشن شود . و از جهت پوشيدگى كه گفت
« وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ »
« 9 » يعنى رجوع شما به جائى خواهد بود كه شما آن را
هامش
( 1 ) سورهء 75 ( القيمة ) آيهء 22
( 2 ) سورهء 54 ( القمر ) آيهء 55
( 3 ) و نظرت شروق نور است : و نصرت سرور نور استI )النظرة شروق النورA (( 4 ) سورهء 57 ( الحديد ) آيهء 18
( 5 ) سورهء 57 ( الحديد ) آيهء 12
( 6 ) سورهء 16 ( النحل ) آيهء 59
( 7 ) سورهء 43 ( الزخرف ) آيهء 71 ، فيما ما تشتهيه :
لهم فيما ما تشهىAJ( 8 ) سورهء 32 ( السجدة ) آيهء 17
( 9 ) سورهء 56 ( الواقعة ) آيهء 61