خود را بر گل زند . خار در زير گل ، مقام دارد ، بلبل را كشتهء گل كند . دريغا صد هزار رهرو در اين مقام بىجان شوند كه هرگز در دو جهان هيچ اثرى نباشد ايشان را ، و ايشان را از خود خارى نباشد . اگر گل بىزحمت خار بودى ، همه بلبلان دعوى عاشقى كردندى ؛ امّا با وجود خار از صد هزار بلبل يكى دعوى عشق گل نكند . دريغا ترسايى بايستى تا اين بيتها بگفتمى :
ترسم كه من از عشق تو شيدا گردم * و ز زلف چليپاى تو ترسا گردم
و آنگه بخرابات ز ناگه روزى * در دامنت آويزم و رسوا گردم
( 454 ) دانى كه « من تشبّه بقوم فهو منهم » چه باشد ؟
« قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ »
همين معنى باشد . امّا تا دربان اين حضرت راه ندهد ، اين مقام نتوان يافتن . اين دربان كيست ؟
« فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ »
.
اگر پادشاه را دربان نبودى ، همه به قربت سلطان يكسان بودندى ؛ و هيچ تفاوت نبودى ، و نامردان نيز قدم در راه نهادندى . اين دربان مميّز مدّعيانست تا خود مخلص كدامست ، و مدّعى كدام تو نيز با من اين بيتها بگو ، و موافقتى بكن كه اين نيز گفتن نوعى باشد از سلوك :
هامش
( 15 - 1 ) طاقت . . . زيرA . . . Uو چون خود را . . . زند بىطاقتى و خار درينB- -
( 1 - 3 ) خارABRSمارHMPU- -
( 2 ) جان شوندA . . . Uچاره شودH- -
( 2 - 3 ) هيچ . . . و ايشان راABPSUازيشان اثرى نبود و ايشان راHMهيچ . . . نباشد و ايشان راR- -
( 3 ) زحمتA . . . UزخمH- -
( 4 ) هزارHMR - ABPSU- -
( 6 - 7 ) شيدا . . . رسواBHMPUشيدا . . . بخرابات به ناگه . . . رسواASرسوا . . . شيداR- -
( 8 - 9 ) سورهء ( المائدة ) آيهء 54 م - -
( 9 ) اين حضرتAHPRSUحضرتBM- -
( 10 ) يافتنAMPRSUيافتBرفت و نتوان رفتH- - سورهء 38 ( ص ) آيهء 82 ك - -
( 11 ) بودندىA . . . UبودىH- -
( 13 ) توMاست توA . . . U- - بگوBPUبگوىAHMRS- - بكنA . . . UنماىB- -
( 13 - 14 ) كه . . . سلوكAMPRSUكه اين نيز نوعى . . . سلوكBكه گفت اين بيتها از سلوك باشدH- -