حاجت نباشد . چنان كه ربوبيّت بها ندارد ، عبوديّت هم بها ندارد . اى دوست هرگز مگر كه اين مسألت نخواندهاى كه هر بيع كه مقابل ثمن نباشد آن بيع غبن و ظلم باشد ؟ اگر دل در مقابل آينهء الهيّت نبودى ، « ما للتراب و ربّ الأرباب » درست بودى . « ظلوما جهولا » پى گم مىكند . اگر توانى جواب ديگر شنودن ، گوش دار :
ارادت حقّ - تعالى - نقطهء عبوديّت را به محبّت فروخت ؛ چون فروختن حاصل آمد ، عبوديّت با اصل ربوبيّت شد تا آن وقت گفتند : « ظلوما جهولا » ؛ اكنون گويند :
« أحقّ بها و أهلها » .
( 362 ) اى دوست
« إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ ما يَغْشى »
درخت ربوبيّت است كه عبوديّت ثمرهء آن آمده است . مصطفى - عليه السّلام - گفت : شب معراج او را نتوانستم ديدن كه نور او غلبه مىكرد « فرأيت فراشا من الذّهب حال بينه و بينى » .
هامش
( 1 - 2 ) هرگز . . . نخواندهاىMمگر اين كلمه نخواندهاىAHSمگر كه اين مسئله در فقه نخواندهاى يا نشنيدهاىBمگر اين حكمت نخواندهاىPR- -
( 2 ) بيع كه مقابلAMPRSبيع كه قابلBمبيع كه مقابلH- -
( 3 ) دلBH - AMPRS- - آينهءBHMPR - AS- -
( 3 - 4 ) درست بودىAHSدرست نبودىBMPR- -
( 4 ) سورهء 33 ( الاحزاب ) آيهء 72 م - - توانىAHMRSمىتوانىBدانىP- - شنودن گوش دارAMPRSبشنوBشنيد گوش دارH- -
( 5 ) چونMچون محبتABHPRS- -
( 5 - 6 ) ارادت . . . با اصل . . . شدMارادت . . . و اصل . . . شدAPRSحق . . . بفروخت چون فروختند ربوبيت حاصل آمد عبوديت اصل شدBH- -
( 6 ) گفتندIكه گفتندA . . . S- - ( 4 ) - - اكنونABHMRS - P- -
( 7 ) سورهء 48 ( الفتح ) آيهء 26 م - -
( 8 ) سورهء 53 ( النجم ) آيهء 16 ك - - درختAHMPRSسدرة درختB- -
( 8 - 9 ) كه . . . استAHPRSكه « و ما زاغ البصر » عبوديت است كه ثمرهء آن ربوبيت است كه« وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى »Bكه . . . ربوبيتM- -
( 9 - 10 ) شب . . . ديدنAHMPSدر معراج خداى را نتوانستم ديدBشب . . . نتوانستم ديدنR- -
( 1 - 10 )A . . . S - U- -