( 315 ) اى دوست دانى كه اين حزن از چه باشد ؟ مگر از آن بزرگ نشنيدهاى كه گفت : همه مريدان در آرزوى مقام پيران باشند ، و جملهء پيران در مقام تمنّاى مريدان باشند زيرا كه پيران از خود بيرون آمده باشند . آنكس كه با خود باشد حظّ و لذّت چون يابد ؟ مگر آن بزرگ از اينجا گفت كه همه در عالم در آرزوى آنند كه يك لحظه ايشان را از خود بستانند ، و من در آرزوى آنم تا مرا يك لحظه به من دهند . و مريدان با خود باشند و آنكه با خود باشد از يگانگى و بيخودى او را نصيبى نباشد .
( 316 ) دريغا من خود كدام و تو كه ؟ ! اين سخن در حقيقت خود نمىگنجد ، در عالم شريعت كجا گنجد ؟ ! تو هنوز جمال شريعت نديدهاى ، جمال حقيقت كى بينى ؟ ! و اگر خواهى كه اين را مثال گويم گوش دار : پروانه كه عاشق آتش است او را هيچ حظّى نيست از آتش تا دور است مگر از نور او ، و چون خود را بر آتش زند بىخود شود ، و از او هيچ پروانگى بنماند و جمله آتش شود . چه گويى آتش از آتش هيچ بهره برگيرد ؟ و چون كه آتش نباشد پروانه غير آتش باشد ، چه بهره يابد از آتش ؟ اين سخن نه در خور تو باشد تو همه روز مىگويى :
هامش
( 2 - 3 ) و جملهء . . . باشندAPSو جملهء . . . در تمناى مريدان باشندBR - H- -
( 3 ) خودABPRS - H- - باABHPRSبىI- -
( 3 - 4 ) باشد . . . يابدAPSباشد . . . خود يابدBنباشد . . . يابدHباشد . . .
از ديگرى چون يابدR- -
( 6 ) به منAPSبا خودBبا منHR- -
( 8 ) كدام و تو كهABRSكيم يا تو كىHP- -
( 8 - 9 ) اين . . . درASاين سخن را گويى زيرا اين سخن در عالمBاين سخن در حقيقتHاين سخن را باشم اين سخن خود در علمPR- -
( 9 ) كجاBPخود كجاAHRS- - كىAHRSچونBP- -
( 10 ) مثالABPSمثالىHR- -
( 11 ) نيست از آتشABPSتمام از آتشHنيستR- - تا . . . نور اوBPR - AHS- -
( 12 ) پروانگى . . . جملهABHSپروانهء نماند وPپروانگى نماند و جملهR- -
( 13 - 14 ) غير . . . خودAHRSبرگيرد . . . پروانه كه عين آتش . . . خوردBP- -
( 1 - 14 )ABHPRS - MU- -