و هر كسى خود لايق عشق نباشد ، و هر كه لايق عشق نباشد خداى را نشايد ؛ و هر كه عشق را نشايد ، خداى را نشايد . عشق با عاشق توان گفت ، و قدر عشق خود عاشق داند . فارغ از عشق جز افسانه نداند ، و او را نام عشق و دعوى عشق ، خود حرام باشد :
آن راه كه من آمدم كدامست اى جان * تا باز روم كه كار خامست اى جان
در هر نفسى هزار دامست اى جان * نامردان را عشق حرامست اى جان
( 158 ) « عليكم بدين العجائز » سخت خوب گفت كه اى عاجز كه تو سر و طاقت عشق ندارى ، ابلهى اختيار كن كه « أكثر أهل الجنّة البله و للمجالسة قوم آخرون » . هر كه بهشت جويد ، او را ابله مىخوانند . جهانى طالب بهشت شدهاند ، و يكى طالب عشق نيامده ! از بهر آنكه بهشت ، نصيب نفس و دل باشد و عشق ، نصيب جان و حقيقت . هزار كس طالب مهره باشند و يكى طالب درّ و جوهر نباشد ، آنكس كه بمجاز قدم در عشق نهد ، چون به ميانهء عشق رسد گويد كه من مىدانستم كه قدم
هامش
( 1 ) نباشد . . . نشايدMنباشد خود را نشايدASباشد . . . شايدBRبود . . . شايدHباشد خدا را شايدP- -
( 2 ) نشايد . . . نشايدBHMRشايدASنشايد خود را نشايدP- - عشق باABHMSسخن از عشق باHسخن عشقR- -
( 3 ) نام . . . باشدABHMSنام عشق بودن و دعوى عشق كردن . . . بودPR- -
( 4 ) راهABMPSرهHR- -
( 6 ) در هر . . . جانAMPRSنامردان را . . . در هر . . . اى جانBH- -
( 8 ) عاجز كهABMPSعاجزHR- -
( 9 ) و طاقت عشقABMSو سوداىHPو طاقت سوداى عشقR- - قومA . . . SاقوامR- -
( 10 ) مىA . . . S - H- - جهانىABHMSخلقPR- -
( 11 ) يكىA . . . Sيكى كسP- - نيامدهABMPSنيامدهاندHR- -
( 12 - 13 ) و يكى . . . عشقABMSكه يكى . . . در گوهر . . . عشقHو يكى . . . نبود آنكس . . . در دايرهء عشقPو يكى . . . در دايرهء عشقR- - كه منA . . . SمنR- -
( 1 - 13 ) و هر كسى . . . قدمA . . . S - U- -