عين القضاة در كتاب تمهيدات به چند معجزه كه بوسيلهء او انجام شده است اشاره مىكند : يكى از معجزاتى كه در خانهء مقدّم صوفى اتفاق افتاده و قاضى همدانى قسمت اول آن را در يكى از نامههاى خود و تمامش را در كتاب تمهيدات بيان كرده است . بعنوان نمونه آن را نقل مىكنيم : « دانم كه شنيده باشى اين حكايت : شبى من و پدرم و جماعتى از ائمهء شهر ما حاضر بوديم در خانهء مقدّم صوفى . پس ما رقص مىكرديم و ابو سعيد ترمذى بيتكى مىگفت پدرم در بنگريست . پس گفت خواجه امام احمد غزالى را ديدم كه با ما رقص مىكرد و لباس او چنين و چنان بود . شيخ بو سعيد گفت . نمىيارم گفت ، مرگم آرزو مىكند . من گفتم : بمير اى بو سعيد ! در ساعت بىهوش شد و بمرد . مفتى وقت دانى خود كه باشد ؟ گفت چون زنده را مرده مىكنى مرده را نيز زنده كن ، گفتم مرده كيست ؟ گفت فقيه محمود . گفتم :
خداوندا فقيه محمود را زنده كن . در ساعت زنده شده » « 1 » .
آيا عين القضاة معتقد بوده كه خدا او را مانند انبيا صاحب معجزه كرده است ؟
روشنترين پاسخ را بهتر است از زبان خود او بشنويم : « مردمان از من نمىشنوند و مرا ساحر مىخوانند همچنانكه عيسى را معجزه داده بودند كه به نفخهاى كه بكردى از گل مرغها پديد آمدى و نابينا ، بينائى يافتى و مرده زنده گشتى . . .
همچنين ولى خدا باشد و كرامات باشد و اين بيچاره را همچنين باشد » « 2 » .
قاضى همدانى نه تنها معتقد بود كه اولياء مانند انبياء معجزه مىكنند بلكه مرتبهء ولايت را از نبوّت بالاتر مىدانست : « دريغا اگر منزلت و مقام مصطفى توانى دانستن آنگاه ممكن باشد كه منزلت اين طايفه را دريابى ، و كجا هرگز توانى دريافتن ؟ اينجا ترا در خاطر آيد كه مگر ولايت اولياء عالىتر و بهتر از نبوت است .
هامش
( 1 ) - تمهيدات ص 250 و 251 .
( 2 ) - تمهيدات ص 250 .