تو نيز جز مرا مپرست . و همچنانكه آنچه از روزى « 1 » قسمت تو كردهام كسى را اندر آن شريك تو نكردهام تو نيز اندر خدمتى كه مرا « 2 » مىكنى شريك اندر ميار يعنى « 3 » به ريا مكن و همچنانكه طاعت فردايينه امروز از تو نخواستم تو نيز از بهر روزى فردا با من « 4 » خصومت مكن . و از روى عقل نيز نكوهيده است چه هر وقتى كه بنده روزى امروزينه يافته باشد و غم روزى فردايينه خورد « 5 » عيش وى برود كه « 6 » چون فردا شود غم [
b
105 ] فرداى ديگر خورد ، چون ماهى « 7 » يافته باشد غم ماه ديگر خورد ، عمرش بىمزه گردد . و ابو الفتح بستى اندرين معنى دو بيت گفته است : « 8 »
يا آمرى باقتناء المال مجتهدا * كيما أعيش بمالى فى غد رغدا
هب لى بجدّى قد حصّلت رزق غد * فمن ضمينى « 9 » به تحصيل الحياة غدا
گويند مرا جهد كن و خواسته بردار « 10 » * تا دل شودت شاد و ز غم گردى فردا « 11 »
گيرم كه من [ اين ] خواسته را بردارم « 12 » * بسيارى عمرم كه پذيرد فردا ؟ « 13 »
غم روزى فردا خوردن عقوبت فراموشى مرگ است ، و امل دراز كردن به دنيا فراموش كردن فرداى « 14 » قيامت . چه خواجه حكيم - رحمة اللّه عليه - « 15 » گفته « 16 » كه در هر دل « 17 » كه غم سزا نيست از غم خوردن « 18 » ناسزاش چاره نيست كه اگر عقلش « 19 » قوّت داردى ، غم مرگ امشبينه خوردى نه غم روزى فردايينه ، چه خفتن همچو مردن است .
دليل برين آنكه لقمان « 20 » مر پسر خويش « 21 » را چنين گفته است : اگر بتوانى كه نخسبى بتوانى كه نميرى و چون خفتى اگر بتوانى كه بيدار نشوى بتوانى كه چون بميرى زنده نشوى ، و « 22 » چون مرد خفت چنان استى كه مرد . [
a
106 ] دليل برين آنكه در دعاى بامدادان آنگه كه « 23 » برخاستى ، چنين مىبايد گفتن كه « الحمد للّه الذى احيانى بعد ما اماتنى
هامش
( 1 ) . + كه .
( 2 ) . به جاى « مرا » ، از براى من .
( 3 ) . + خدمت ما را .
( 4 ) . ما .
( 5 ) . + مزهء .
( 6 ) . چه .
( 7 ) . اين ماهه .
( 8 ) . به تازى .
( 9 ) .T: زمينى .
( 10 ) . گرد آر ، درPمصرعها مسلسل نوشته شده است .
( 11 ) . تا دل شودت شاد از غم گردى .
( 12 ) . گيرم كه من اين خواسته گرد آرم .
( 13 ) . بسيار عمرم كه پذيرد ز من امروز به فردا [ كذا ] .
( 14 ) . « فرداى » ندارد .
( 15 ) . تعالى .
( 16 ) . + است .
( 17 ) . دلى .
( 18 ) . « خوردن » ندارد .
( 19 ) . عقل او .
( 20 ) . + حكيم رحمه اللّه تعالى .
( 21 ) . خود .
( 22 ) . پس .
( 23 ) . بامداد اينكه .