نشكيبى جايى كن كه او « 1 » ترا نبيند .
و خواجه ابو القاسم خطيب - رحمة اللّه عليه - « 2 » چنين « 3 » گفتى كه يكى از بزرگان مر يكى را چنين گفته است : « نياء بايهى يا نياء مارمى » . « 4 » يعنى نمىدانى كه مولى عزّ و جلّ « 5 » ترا در معصيت مىبيند يا ديدن مولا عزّ و جلّ « 6 » را سبك مىدارى ؟
و اين يقين كه قوّت گيرد بر دو نوع [
b
34 ] بود ؛ « 7 » يكى آن بود كه مولى عزّ و جلّ « 8 » نور يقين در « 9 » بنده زيادت كند بىمقدّمهء جهد بنده چنانكه خبر داد در قرآن مجيد كه « 10 » « و لكنّ
اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ »
« 11 » [ الشّورى / 13 ] . خبر داد كه « 12 » من برگزيدهام « 13 » آن را كه من « 14 » خواهم . و اين بنده را اهل معرفت « مراد » خوانند . خواجه ابو اسحاق بشاغرى « 15 » چنين گفته است - رحمة اللّه عليه - كه علامت « مراد » « 16 » آن بود كه نخست روشنايى دل دهد مولى عزّ و جلّ « 17 » مر او را و آن روشنايى مر او را به « 18 » كار افكند و « مريد » آن بود كه به مجاهدت مشغول شود . چون مجاهدت درست شود و تمام شود مولى عزّ و جلّ « 19 » نور يقين را در دل وى آرد « 20 » تا « 21 » نور يقين باطن او را از همه معاصى و شهوات پاك گرداند تا همچنانكه به ظاهر معاصى نكند به باطن نيز همّت « 22 » و رغبت ندارد . « 23 » و علامت آنكه « 24 » نور يقين اندر دل وى « 25 » قوّت گيرد ، آن بود كه به خبر آمده است از رسول - عليه السّلام - كه گفت : « اذا دخل النّور فى القلب انشرح و انفسح ، قيل : يا
هامش
( 1 ) . وى .
( 2 ) . تعالى .
( 3 ) . ندارد .
( 4 ) . عبارت داخل دو گيومه به لهجهء محلّى است . در نسخهءP: نيا با نمى يا نبا مارمى .
( 5 ) . تعالى .
( 6 ) . تعالى .
( 7 ) . است .
( 8 ) . تعالى .
( 9 ) . + دل .
( 10 ) . در قرآن خبر داد آن را .
( 11 ) . درT: و لكن اللّه يجتبى من يشاء و يهدى اليه من ينيب . كه آيهاى بدين الفاظ در قرآن مجيد نيست . قياس شود با :وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ[ آل عمران / 179 ] و :اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ[ الشّورى / 13 ] . درP: و ليكن اللّه يجتبى اليه من يشاء . [ و « يهدى . . . » ندارد . ] .
( 12 ) . « خبر داد كه » ندارد + يعنى .
( 13 ) . برگزينم .
( 14 ) . « من » ندارد .
( 15 ) . به شاعرى رحمه اللّه تعالى .
( 16 ) . مراد را علامت .
( 17 ) . تعالى .
( 18 ) . در .
( 19 ) . تعالى .
( 20 ) . اندر دل او درآرد .
( 21 ) . + آن .
( 22 ) . « رغبت و » ندارد .
( 23 ) . نكند .
( 24 ) . كس .
( 25 ) . در دل وى نور يقين .