بخواب ديده كفتم يا رسول اللّه اوصنى كفت احبس حواسّك حواسّ * خمسهء خويش را اندر حبس كردن تمامى مجاهدت باشد از آنچ كلّيّت علوم را حصول ازين پنج در بود يكى ديدن و ديكر شنيدن سديكر چشيدن چهارم بوئيدن پنجم بسودن و اين پنج حواسّ سپاهسالاران علم و عقلند چهار را ازين محلّ خصوصيّت است و يكى اندر همه اندام شايع چشم محلّ * بصر و آن كون و لون * ديدن است و كوش محلّ سمع و آن خبر و صوت * شنيدن است كام محلّ ذوق * و آن چشيدن است بينى محلّ شمّ * و آن بوئيدن است لمس را خصوصيّت نيست كى شايعست اندر همه اعضا و آن نرمى و درشتى و كرمى و سردى * دانستن است و هيچچيز نبود كه آن معلوم آدمى كردد از علوم كه نه حصول آن ازين پنج در باشد مكر بديهى و الهام حقّ تعالى و اندر آن آفت روا نباشد و اندر هر درى از حواسّ خمس صفو و كدريست چنانك عقل و علم و روح را اندر آن مساع و مجالست مر نفس و هوا را نيز مجالست كى اين آلت مشتركست ميان طاعت و معصيت و سعادت و شقاوت پس ولايت حقّ اندر سمع و بصر رؤيت و استماع است و از ان نفس استماع دروغ و نظر شهوت و اندر لمس و ذوق و شمّ موافقت امرست و متابعت آن و از ان نفس مخالفت فرمان شريعت پس بايد * تا روزهدار اين جمله حواسّ را بند كند * از مخالفت به موافقت
كشف المحجوب ( فارسى ) — صفحة 415
مساهمون: علي الجلابي الهجويري الغزنوي
ص٤١٥