ابو سعيد خرّاز كويد رض كى صاحب مذهبست كه الفناء فناء العبد عن رؤية العبوديّة و البقاء بقاء العبد بشاهد الالهيّة فنا فناء بنده باشد از رؤيت بندكى و بقا بقاء بنده باشد بشاهد الهى يعنى اندر كردار بندكى آفت بود و بنده به حقيقت بندكى آنكاه رسد كه و را به كردار خود ديدار نباشد و از ديد فعل خود فانى كردد و بديد فضل خداوند تعالى باقى تا نسبت معاملتش جمله بحقّ باشد نه به خود كى آنچ به بنده مقرون بود از فعل وى بجمله ناقص بود و آنچ از حقّ تعالى به دو موصول بود جمله كامل بود پس چون بنده از متعلّقات خود فانى شود بجمال الهيّت حقّ باقى كردد و ابو يعقوب نهرجورى كويد رح صحّة العبوديّة فى الفناء و البقاء صحّت بندكى كردن اندر فنا و بقاست از آنچ تا بنده از كلّ نصيب خود تبرّا نكند شايستهء خدمت باخلاص نكردد پس تبرّا از نصيب آدميّت فنا بود و اخلاص اندر عبوديّت بقا ، ابراهيم شيبان كويد رح علم الفناء و البقاء يدور على اخلاص الوحدانيّة و صحّة العبوديّة و ما كان غير هذا فهو المغاليط و الزندقة قاعدهء علم فنا و بقا بر اخلاص وجدانيّت است يعنى چون بنده به وحدانيّت حقّ مقرّ آيد خود را مغلوب و مقهور حكم حقّ بيند و مغلوب اندر غلبهء غالب فانى بود و چون فناء وى بر وى درست كردد بعجز خود اقرار كند و جز بندكى او چارهء نبيند چنك اندر دركاه رضا زند و هر كه فنا و بقا را بجز اين عبارتى كند يعنى عبارتى كى فنا را فناء عين داند و بقا را بقاء عين زندقه باشد و مذهب نصارى چنانك پيش ازين رفت و * صاحب كتاب كويد رح كى جملهء اقاويل از روى معنى به يكديكر نزديكست اكرچه به عبارت مختلفند و حقيقت اين جمله آنست كه فنا مر
كشف المحجوب ( فارسى ) — صفحة 316
مساهمون: علي الجلابي الهجويري الغزنوي
ص٣١٦