و اعتقاد [ به او ] آنست كه اين شهادة راست است و با دو آفرينش يكى جسدانى كثيف كه اين عالم است همچون نفى و ديگر لطيف و روحانى كه آن عالم است و باقيست همچون اثبات ، و آن كس كه اين شهادة از بهر اوست پديدآورندهء اين هر دو است و او پديدآورندهء جفت بسيط است چون عقل كلّ و نفس كلّ نه از چيزى بر مثال اين شهادة از نفى و اثبات كه « 1 » نه از سخن ديگر گرفته شده است ، و برابر است با حساب يكى و دو كه ايشان از اعداد بسيطاند روحانى ، همچنانكه از دو و يكى عدد سه پديد آمده است كه مركب است و طاقست كه او برابر است با سه فرع كه اندر عالم است چون جدّ و فتح و خيال ، و اندر عالم جسمانى سه بعد است چون دراز و پهنا و زير ، و همچنين شهادة از سه حرف تركيب يافته است و آن الف و لام و هاست بىتكرار ، و باز اندر عدد پس از سه چهار است كه بميانجى دو و سه پديد آمده است ، و اندر عالم دين از امر بارى سبحانه بميانجى عقل و نفس و بميانجى سه فرع روحانى كه ياد كرديم چهار فرع پيدا آمده است چون ناطق و اساس و فرعين يعنى امام و حجّت ، و اندر عالم جسمانى چهار طبع پديد آمده است پس از دو و سه كه هيولى و صورتست و سه بعد كه طول و عرض و عمق است ، و اندر شهادة همچنين از دو فصل شهادة و سه حرف چهار كليمه تركيب يافته است ، و چون عدد به چهار رسد نخستين قسمت تمام شود از بهر آنكه نخستين قسمت طاقست يا جفت و طاق محض يكى است و جفت محض دو است و طاق مركب سه است و جفت مركب چهار است ، و چيزها يا بسيط و يا مركب است پس لازم آيد كه چون عدد طاق يا جفت « 2 » بسيط با طاق و جفت مركب آمد اصل
هامش
( 1 ) نخ : و .
( 2 ) نخ افزوده : و .