و بسيار درست نباشد ، چون اين شرطها بجاى آورده باشد نكاح درست باشد و فرزندى كه از ميان ايشان زايد حلالزاده باشد و ميراث پدر و مادر مر آن فرزند را حلال باشد و نماز ظاهر از پى بىآن فرزند بشايد كردن ، پس اگر گرد آمدن مرد با زن بدين شرط نباشد آن نكاح را سفاح خوانند و فرزندى كه از ميان ايشان زايد حرامزاده بود [ و ] از پدر و مادر ميراث نيابد و بديشان باز نخوانندش و از پس آن فرزند نماز روا نباشد چنان كه رسول عليه السّلام گفت لا صلاة خلف اولاد الزّنا ، و اگر هر شرطى ازين شرطها را معنى نبودى كار بستن آن بىفايده و هذيان « 1 » بودى و دست بازداشتن آن باقى « 2 » بودى و اين همه آيات قرآن و اخبار رسول ضايع و هذيان « 1 » بودى .
و ما اندر تأويل نكاح و شرطهاى آن سخن گوئيم « 3 » بجود ولىّ زمان كه نكاح بر دو گونه است جسمانى و روحانى « 4 » و گواهى دهد بر درستى اين قول خبر رسول صلى اللّه عليه و آله كه گفت امير المؤمنين على را عليه السّلام انا و انت يا علىّ ابو و امّ المؤمنين « 5 » گفت من و تو اى على پدر و مادر مؤمنانيم ، و چون رسول و وصىّ او عليه السّلام پدر و مادر گرويدگان باشند اندر زمان خويش لازم آيد كه اندر هر زمانى آن كس كه بجاى رسول است پدر مؤمنان باشد و اندر هر زمانى بايد كه مؤمنان را پدر و مادر باشد پس امام زمان اندر هر روزگارى پدر مؤمنان باشد و حجّت او مادر مؤمنان باشد و مؤمنان فرزندان روحانى باشند مر ايشان را ، و اين امام
هامش
( 1 ) نخ : هزيان .
( 2 ) كذا فى نخ .
( 3 ) نخ : گويم .
( 4 ) نخ :
روانى : و بعدها اغلب در مقابل نكاح جسمانى « نكاح نفسانى » تعبير نموده است و يكى دو مرتبه « نكاح روحانى » .
( 5 ) رجوع كنيد بص 243 حاشيهء 1 .