هرگز زمين از رهنمائى خداى خالى نيست ، و جاى ديگر فرمود قوله تعالى :
أَ فَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ
« 1 » هميگويد ايمن مباشيد از آزمايش خداى [ كه ايمن نباشند از آزمايش خداى ] مگر گروه بدكاران ، بدين آيت عبرت است آن كسان را كه همىپندارند كه امروز دجال نيست و وقتى خواهد بودن ، و تأويل خبر پيغمبر عليه السّلام كه گفت پرهيز كنيد از آن يك چشم دجال آنست كه راست مثل است بر باطن كتاب و شريعت و چپ مثل است بر ظاهر كتاب و شريعت هم اندر دو دست و هم اندر دو چشم ، و دجال يك چشم [ يكى ] آن است كه خلق را بسوى ظاهر بيفگند كه دست چپ است و اين دجال [ كه ] به چشم راست كور است ملعون است ، و خبر است از رسول صلى اللّه عليه و آله كه گفت : الاعور باليمين ملعون باليقين گفت آنكه به چشم راست كور است ملعون است ، و بدان مر ظاهرى را خواست كه باطن را باطل كرد ، و ديگر دجالست يك چشم كه او خلق را سوى باطن دعوت كند ولى هرآينه بيند « 2 » كه بر دست چپ اوست و اين به چشم چپ كور است و خبر است از رسول صلى اللّه عليه و آله كه گفت : الاعور بالشمال ملعون گفت آنكه به چشم چپ كور است ملعون است ، و بدان مر باطنى « 3 » را خواست كه مر ظاهر شريعت را باطل كند ، و بدانچه گفت مر هر گروهى را دجال هست آن خواست كه دجال ظاهريان آنست كه باطن را باطل كند و دجال باطنيان آنست كه ظاهر را باطل كند و اين هر دو دجال را دين نيست و متابعان ايشان از شريعت دورند و هر دو دجال با
هامش
( 1 ) سوره 7 آيه 97 .
( 2 ) كذا فى نخ ( ؟ ) .
( 3 ) نخ : باطن .