سخت ناستوده است و كم خوردن عادتيست ستوده و كم خوار را نيز همه كس دوست داشتهاند ، و باطن روزه بايستادن « 1 » حدود دين است از شرح و بيان باطن كتاب و شريعت ، و دليل بر درستى اين قول سخن خدايست كه اندر سورهء مريم عليها سلام « 2 » آمده است قوله تعالى :
فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَداً فَقُولِي إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيًّا
« 3 » هميگويد مريم را پس اگر بينى از مردم كسى را پس بگوى كه من نيّت روزه كردهام خداى را پس سخن نگويم من امروز با هيچ مردمى ، و اندر خبر آمده است كه ماه رمضان نامى است از نامهاى خداى و آن ماهيست فاضلتر از همه ماهها ، و اندر خبرست كه اندرو مر فرشتگان را بينند و درهاى آسمان را اندرو به نيكىها بگشايند و اندرو جوانمردى فرمود كردن با ضعيفان بر اندازهء توانائى خويش ، و سالى دوازده ماهست و ماه رمضان از آن يازده ماه ديگر شريفتر است و بيان تأويل آن اين است كه هر پيغمبرى را وصىّ و هر امامى را دوازده حجّت باشد يكى از دوازده حجّت پيغمبرى وصىّ او باشد و يكى از دوازده حجّت وصىّ امام باشد كه از پس وصىّ بجاى او ايستد ، و يوسف عليه السّلام حجّت بود از پس امام كه يعقوب بود و امام « 4 » همىخواسته بودند مرو را به خيال بنمودن كه آن يازده حجّت ديگر و امام روزگار و باب او همى او را اطاعت خواهند داشت چنان كه خداى تعالى فرمود كه قوله تعالى :
إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ
« 5 » گفت من ديدم يازده ستاره را و ماه و
هامش
( 1 ) كذا فى نخ ، ظ : بازايستادن .
( 2 ) نخ : عليه السلام .
( 3 ) سوره 19 آيه 26 .
( 4 ) كذا فى نخ : ظاهرا انام بوده است .
( 5 ) سوره 12 آيه 4 .