از معادن و نبات و حيوان اندر قول صحيح تا مؤمن مخلص را بدان روشنائى افزايد مر ديدن راه راست را .
گفتار بيست و نهم اندر زكات زر و سيم و تأويل آن
گوئيم بتوفيق خداى تعالى كه اندر عالم خريد و فروخت بدين دو گوهر است و اين دو گوهر دليل است بر دو اصل روحانى كه فايده دادن و فايده پذيرفتن را اندر دو عالم مايه ايشانند بدان تأييد كز ايشان روانست اندر عالم دين بر محقّقان و آن بيانست ، پس گوئيم كه هركه حدّى از حدود دين اجابت كند [ و ] اولياى خداى را بشناسد و سوى ايشان از حكمت دليل جويد و آن حكمت كه اندر زير مثلهاى شريعت پوشيده است بداند و اطاعت حدود بدارد « 1 » خويشتن را بدان دو گوهر لطيف از آتش جاويدانى خريده باشد همچنانكه چيزهاى جسمانى بدان دو گوهر بخرند چنان كه خداى تعالى گفت قوله تعالى :
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ
« 2 » هميگويد [ خداى ] بخريد از مؤمنان نفسهاى ايشان و مالهاى ايشان بدانچه بهشت مر ايشان راست ، و هركه مقدار حدود نشناخته باشد و منكر شود او نصيب باقى خويش بچيزهاى فانى فروخته باشد چنان كه كسى اين دو گوهر را بچيزهاى فانى فروشد چنان كه خداى تعالى هميگويد مر آن كسان را كه آخرت را [ به دنيا فروختند ] قوله تعالى :
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ
« 3 » گفت كه بخريدند زندگانى اين جهان را بدان جهان .
هامش
( 1 ) نخ افزوده : و .
( 2 ) سوره 9 آيه 112
( 3 ) سوره 2 آيه 85 .