پس فريضهء نماز شام دليل است كه ثانى فرود از خويشتن شش ناطق را تأييد فرستاد تا نور او بخلق رسانند و آن شش ناطق آدم است و نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد مصطفى عليهم السّلام ، و وقت نماز شام شفق سرخ بر آسمان باشد و وقت پديد آمدن ستارگان و آفتاب فرو شده باشد و آن دليل است بر آنكه چون ناطق دور خويش بسر برد [ و تأييد اوّل ] « 1 » كه آفتاب دين است فروشد تأييد ثانى كه آن مثل است بر ستارگان از راه اساس پديد آيد مر خلق را به زبان لا حقان اندر جزاير ، و نماز شام شكر است از بنده مر خداى تعالى را بدانچه مر خلق را از نور ثانى بهره داد و آن نور مردم را روح ناطقه است تا به دو سخن گويند و عبارت كنند مر هر چيزى را كه خود مر ايشان را بنمايد و نامها و صفتها ، پس قبلهء نماز شام ثانى آمد تا مردم شكر كنند مر خداى را بدانچه مر ثانى را بيافريد و ميانجى كرد ميان خويش و ميان بندگان و نورانى گردانيد ايشان را تا بدان سخنگوى شدند و بدان سخن از حيوان جدا شدند .
و نماز پيشين دليل است بر ناطق و او را پيشين از بهر آن گويند كه ناطق نخستين كس بود « 2 » مر پذيرفتن نور را از عالم علوى و نيز پيشرو خلق بود اندر دين سوى آن عالم و نيز اين نخستين نماز بود كه او عليه السّلام بكرد و بفرمود كردن و نيز او عليه السّلام داعى بود سوى توحيد خداى و مر اين نماز را بتازى ظهر گويند بدان معنى كه دعوت ناطق به ظاهر است كه شريعت بود ، اوّل وقت اين نماز پس از شش ساعت بود كز وقت برآمدن آفتاب بگذرد يعنى كه پديد آمدن او عليه السّلام « 3 » از پس گذشتن شش امام بود از دور عيسى عليه السّلام كه او آفتاب دور خويش بود ، و آخر وقتش آن باشد كه سايهء هر
هامش
( 1 ) رجوع كنيد به ص 76 .
( 2 ) نخ افزوده : كه .
( 3 ) نخ افزوده : كه او .