باشد چنان كه خداى تعالى گفت قوله تعالى :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
« 1 » گفت امروز بكمال رسانيدم شما را و دين شما را و تمام كردم بشما نعمت خويش را و پسنديدم مسلمانى شما را بر دين ، و اين آيت آن وقت فرود آمد كه ناطق مر وصىّ خويش را بپاىكرد و مسلمانان عهد به دو بگرفتند و ضمان « 2 » كردند كه بر آن بروند .
گفتار نوزدهم اندر تأويل كتاب الصّلاة و آن فصلهاست فصل نخست اندر نماز
و نماز جملگى بر سه رويست و آن فريضه است و سنّت و تطوّع و تطوّع را نافله نيز گويند و تأويل نماز دعوتست ، و فريضه دليل است بر متم كه خلق را ازو چاره نيست كه بشناسند ، و سنّت دليل است بر حجّت كه او فرا كردهء متم است ، و تطوّع دليل است بر جناح اعنى داعى كه او اوّل حدّ است مر طاعت مؤمن را ، و تطوّع را نافله گويند [ كه ] فرزند فرزند « 3 » باشد و آن دليل است بر مأذون كه او بجاى داعى ايستد چنان كه جناح بجاى پدر پدر ايستد ، آنكه ازين سه مرتبت نه نماز است دليل است « 4 » بر هفت امام حق و ناطق
هامش
( 1 ) سوره 5 آيه 5 .
( 2 ) نخ : زمان .
( 3 ) نخ : فرزند فرزند فرزند .
و قطعا يكى ازين فرزندها زيادى است : « و النافلة ولد الولد قال اللّه تعالى فى قصة ابراهيم : و وهبنا له اسحاق و يعقوب نافلة ، لان يعقوب ولد الولد » ( لسان العرب ) .
( 4 ) يعنى عدد نه دليل است بر هفت امام و ناطق و اساس و الّا خود اين نه نماز فردا فرد هر يكى دليل چيزى مخصوص است چنان كه تفصيل آن را ميدهد .