و بدان كه بروز آشكار است مر ناطق را هميخواهد كه دعوت ظاهر كتاب و شريعت او آشكار است . پس گوئيم كه بپوشيده دادن علم تأويل اساس مانند عقل است كه تأييد ازو پوشيده رسد بفرود ازو ، و ناطق به پيدا كردن كتاب و شريعت مانند نفس است اندر پيدا كردن تركيب عالم .
و نيز گوئيم چهار كليمهء شهادة دليل است بر چهار جوى بهشت كه اندر قرآن ياد كرده است اينجا هميگويد قوله تعالى :
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ
« 1 » هميگويد آن را كه « 2 » از خداى خويش بترسد « 3 » دو بهشت است و بدان مر عقل و نفس را هميخواهد ، ذواتا افنان « 4 » هميگويد اين دو بهشت است با شاخها و بدان شاخها مر ناطق و اساس و امامان حق عليهم « 5 » السّلام را هميخواهد ، فيهما عينان تجريان « 6 » هميگويد اندر آن دو بهشت دو چشمه است همىرونده چشمهء آب و شير كه روان شده است مر نفس و عقل را از كليمهء بارى سبحانه و تعالى چنان كه شرح آن گفتيم . چون ازين دو حدّ روحانى بپرداخت فرمود و من دونهما جنّتان « 7 » و گفت فرود از [ آن ] دو بهشت دو بهشتست كمتر از آن و بدين دو بهشت مر ناطق و اساس را خواست ، مدهامّتان هميگويد آن دو سبز ، و سبزى از دو رنگ خالص آيد چون كبودى و زردى ، و اين رنگ سبز مركب است از دو رنگ يعنى ناطق و اساس جسمانيانند مركب و هركه بديشان
هامش
( 1 ) سوره 55 آيه 46 .
( 2 ) نخ : آنكه .
( 3 ) نخ : بترسيدند .
( 4 ) سوره 55 آيه 48 .
( 5 ) نخ : عليه .
( 6 ) سوره 55 آيه 51 .
( 7 ) سوره 55 آيه 63 .