عقول آنها به اندازهء توجّه باطنيهء آل محمّد است به آنها ؛ و مقدار توجّه آل محمّد به آنها مساوى محبّتى است كه به آل محمّد دارند ؛ درجهء محبّت آل محمّد مطابق است به آنقدرى كه تمكين و تصديق فضايل ايشان را نموده ، بر طبايع آنها صعب و گران نيايد ، چنانچه فرموده : « كلامنا صعب مستصعب لا يحتمله إلّا ملك مقرّب أو نبىّ مرسل أو مؤمن امتحن اللّه قلبه بالإيمان . » [ 58 ]
امّا احاديث و اخبارى كه در فضايل آل محمّد روايت شده است ، چون زمان تقيّه و خمود نور ايمان بود ، مطالب غامضه را به اصحاب سرّ بيان مىفرمودند . به ساير طبقات خلق به اقتضاى وقت و به قدر مراتب و استعداد آنها به عبارات مختلفه مىگفتند . با وصف اين ملاحظه به طورى بيان مىكردند كه از تأويل همان حديث مطالب عمده بيرون مىآمد و از آن احاديث هركس به قدر ظرفيت و مطابق ميزان عقل و ادراكى كه داشت ، تحصيل علم به امور خفيّهء دقيقه مىنمود .
از جملهء احاديث معتبره ، چند حديثى كه در فضل اهل البيت با آيات قرآن مطابقت دارد ، در اين اوراق ثبت مىنماييم :
- قال رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - : « فاهتدوا بالشمس و إذا غابت الشمس فاهتدوا بالقمر و إذا غابت القمر فاهتدوا بالزهرة و إذا غابت الزهرة فاهتدوا بالفرقدين . » [ 59 ] معنى تحت اللفظ اين حديث واضح است ؛ حرف در كناياتى است كه به قانون : « أبلغ من التصريح » بيان فرمود . « شمس » كنايه از حقيقت محمّدى است و « هادى » شخصى است كه از او هدايت بجويد ؛ چون شمس غايب شود ، از علىّ كه به منزلهء قمر است بايد هدايت جست . چون آن حضرت غايب گردد ، از زهره كه عبارت از صدّيقهء طاهره است بايد استمداد
هادى المضلين ( در علم كلام ) ( فارسى ) — صفحة 106
مساهمون: ملا هادي السبزواري
ص١٠٦