اللّه عليه و آله و سلّم - در تحت شجرهء حقيقت وجود بيعت كردند و در آن بيعت نقض و نكث روا نيست ؛ و خداوند از مؤمنين راضى شد ، نزول سكينه از براى آنها واقع شد و اثابهء فتوحات قلببه و غيبيه روى نمود .
و اين آيه از ابتداى
لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ
الى آخر
وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً
اختصاص به علىّ بن ابى طالب و ساير ائمّهء اطهار دارد و نه نفر ديگر كه از صحابه در ظاهر بيعت حاضر بودند ، در ضمن آيهء بعد هستند كه فرموده است :
وَ أُخْرى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْها قَدْ أَحاطَ اللَّهُ بِها وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيراً
يعنى :
« ساير خلق قادر به مبايعت نمودن تحت شجرهء حقيقت وجود نيستند . بتحقيق ذات اقدس الهى آن شجره را احاطه كرده است . دست تماثيل و اجسام سجّينى از وصول به اغصان آن شجره كوتاه است . خداى تعالى بر همه چيز قادر و تواناست . »
بدانكه علماى اهل تسنّن اين آيهء مباركه را كه فرمود :
وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
عبارت از خلفا و ساير اصحاب مىدانند و معتقد اين هستند كه سبقت و اوّليت اصحاب از روى تقديم و تأخير در قبول اسلام است و حال اينكه سبقت در قبول ظاهر اسلام موجب مزيد شأن و ارتفاع درجه نيست . بسا اتّفاق مىافتد كه در قبول دعوت نمودن عوام به خواصّ سبقت مىگيرد ، بلكه
وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ
كنايه از اشخاصى هستند كه رفعت درجهء ايمان و ايقان آنها برتر و كاملتر ؛ و اختصاص آنها به منبع و معدن نبوّت و رسالت از همه بيشتر باشد ، بلكه در كلّ