تخطي إلى المحتوى الرئيسي

النظامية في مذهب الإمامية ( فارسى ) — صفحة 44

مساهمون:

ص٤٤
وارد مسائل كلامى شود . كتاب حاضر ، همانند آثار كلامى ما قبل خواجه از پنج باب اصلى در اصول پنجگانهء اعتقادى تشكيل شده است ؛ و خاتمه‌اى نيز تحت عنوان « ايمان و كفر و توبه » دارد . امّا متأسّفانه در آن هيچ بحثى از مبادى علم كلام به ميان نيامده است ، و همچنين از مبحث بسيار مهمّ امور عامّه به اندكى بسنده شده است .

منابع مصنّف

مصنّف در مقدّمهء كتاب حاضر تصريح دارد كه سلطان نظامشاه به او فرمان داده تا رساله‌اى كلامى مشتمل بر آراى متكلّمان ، صوفيه ( عرفا ) و حكما بنگارد ؛ از اين رو او بايد براى تحقّق بخشيدن به اين فرمان ، به منابع كلامى اشاعره ، معتزله و آثار حكما و عرفا مراجعه كرده باشد . او در متن به برخى از اين منابع و مآخذ اشاره كرده است : 1 . منابع كلامى شيعى : مصنّف در آراى كلامى خويش - بويژه در اثر حاضر - بشدّت متأثّر از علّامه حلّى است ؛ اين تأثير به حدّى است كه برخى از عبارات او در واقع ، معادل و ترجمان عبارتهاى كتاب نهج المسترشدين علّامه مىباشند . بنابر اين ، مهمترين منبع او در ارائهء كلام شيعى كتاب نهج المسترشدين علّامه حلّى و در رتبهء بعد رسالهء فصول خواجه نصير الدين طوسى است . 2 . منابع كلام سنّى : او در ارائهء كلام سنّى بيشتر از آثار امام فخر رازى ، بويژه كتاب الأربعين استفاده كرده است . 3 . در نقل مباحث عرفانى نيز از الفتوحات المكّية محى الدين ابن عربى و برخى از رسائل عبد الرحمان جامى بهره برده است . 4 . و امّا در مسائل فلسفى بيشتر به دو اثر التعليقات و الشفاء شيخ الرئيس ، بو على سينا استناد كرده است . البته گاه از برخى آثار ديگر چون : فصل الخطاب خواجه محمّد پارسا و حكمة العين و شرح الملخّص نيز مطالبى را نقل كرده است .