مدعا يعنى آدميان را گمان نباشد كه ايشان را بىسردارى و صاحب اختيار گذاشتهاند كه آنچه خواهند و مطلوب نفس ايشان باشد ، چنان كنند ، و اين نهايت مبالغه است درين كه اين گمانى فاسد و خيالى كاسد است و بىوجود اميرى و سردارى مقاصد الهى از بندگان و مطالب بندگان از حق سبحانه صورت نبندد .
و اگر في الحقيقه امر عبوديّت و بندگى و معرفت و لوازم تكليف بىوجود شخصى موصوف باوصاف معينه انتظام يافتى و مقتضاى عقل درين امر كفايت نمودى بعثت انبيا و ارسال رسل محتاج اليه نبوده ، فايده معتد بها بر آن ترتب نيافتى .
و چون اين ، علّت احتياج بوجود نايب است از حضرت صادق عليه السّلام نقل است كه اگر در زمانه نماند مگر دو كس يكى ازيشان ميبايد كه متصف بصفت امامت بوده ، ديگرى رعيت باشد ، و همچنين در كتب اهل خلاف مذكور است چنانچه درين كتاب نمط ذكر يافته است .
لطيفه چهاردهم آيه كريمه « وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ »
است ،
يعنى در روز قيامت از جانب حضرت عزت اين فرمان رسد كه خلايق را بازداريد و توقيف نماييد بدرستى كه ايشان پرسيده خواهند شد .
ابن مردويه از ابن عباس و حافظ ابو نعيم از شعبى از ابن عباس و احمد ابن حنبل از ابو سعيد خدرى روايت كردهاند كه او گفت كه حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چون اين آيه نازل شد فرمود « مسئولون عن ولاية على بن ابى طالب » يعنى خلايق در روز قيامت پرسيده خواهند شد از ولايت على بن ابى طالب .
و شيرويه در كتاب فردوس روايت كرده از ابن عباس و ابو سعيد خدرى كه ايشان هر دو گفتند « قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله في قول اللّه تعالى وقفوهم انّهم مسئولون عن