ميقات اول در بيان عصمت انبياء ما تقدم و رفع شبههء مخالفان و درين چندين لطيفه است .
لطيفه قدسيه فى قصه آدميه
بدان كه آياتى كه مخالفان استدلال از آنها بر خطاء حضرت آدم عليه السّلام نمودهاند هفت است لاجرم مشتمل بر هفت شبهه است .
شبهه اول « وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ »
وجه استدلال اهل خلاف ازين آيه چنان است كه نسبت عصيان به آن حضرت داده شده است خصوصا متأكد به « غوى » كه گمراهى است شده فلا جرم از كبائر خواهد بود بدلالت كريمه
« وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ »
و وعيد به آتش نمىباشد مگر از كبيره .
امّا جواب ازين شبهه آن است كه نهى بر دو قسم است : تحريمى ، و تنزيهى ، و جايز كه نهى آن حضرت از تناول آن شجره نهى تنزيهى باشد ، فلا جرم متعلق به چيزى شده كه ترك آن اولى است از فعلش ، و گاه باشد كه نظر بعلو درجه فاعل او را عاصى گويند در هنگامي كه متصدّى فعلى كه تركش اولى است گردد و امّا عصيانى كه سبب وعيد است فعل حرام يا ترك واجب است .
شبههء دوم كريمه « فَغَوى »
وجه استدلال آن است كه غوايت از كبائر است زيرا كه عبارت است از پيروى شيطان بدلالت كريمه
« مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ »
.
جواب اين شبهه آن است كه غوايت بسه معنى آمده است : اوّل گمراهى ، و دوم بىرشدى ، و سيم زيانكارى ، و جايز ، كه مراد از غوايه درين آيه معنى سيم باشد ، چه ظاهر است كه اگر ترك خوردن از آن شجره مينمود مستحق ثواب عظيم مىبود ، و چون از آن تناول نمود زيانكار گرديد ، چه ثوابى كه سبب ترك تناول از آن شجره بود به او عايد نگرديد ، و بر اين معنى است قول شاعر كه :
فمن يلق خيرا يحمد الناس امره * و من يغو لم يعدم على الغى لائما