و از حسن بصرى نقل كردهاند كه كرسى همان عرش است ، و اصح آنست كه عرش سقف بهشت است ، و حكماء فلك ثامن را كه فلك ثابت است كرسى ميدانند و فلك تاسع را كه فلك اطلس است ، و محيط بساير افلاك ، عرش ميخوانند ، و بعضى از عرفاى ايشان بر آنند كه ميشايد كرسى عالم نفس ، و عرش عالم عقل باشد و بر هر تقديرى غرض تحقير ما عدا است ، و تصوير عظمت او سبحانه
و از ابن عباس و مجاهد منقولست كه مراد از كرسى علم است بهمهء آسمانها و زمينها و علم را كه كرسى گفت از قبيل تسميهء شىء است باسم مكان چه كرسى جاى عالم است ، يا آنكه تشبيه كرد علم را بكرسى ، بدان سبب كه علم امرى معتمد عليه است ، و كرسى چيزيست كه بر او اعتماد كنند ، و آنكه علما را كرسى گفتهاند ، جهت اينست كه در امور دين معتمد عليهاند ، و آنكه صحيفهء را كه در آن علمى نوشته باشند كرسى گويند ازين قبيل است ، و گويند كه مراد از كرسى ملكيست كه آسمان و زمين را احاطه كرده ، و اين هم تسميهء شىء باشد باسم مكان .
و قدرت نيز ميشايد ، كه اصل در ايجاد آسمان و زمين اوست ، و محيط است بهمهء مقدورات ، و عرب اصل هر شىء را كرسى گويد « يقال فلان كريم الكرسى »
و باز بر عالم بعلم آفاقى و انفسى مخفى نيست كه حق سبحانه ، در عالم صورت هيچ چيز نيافريد الا كه در جهان معنى نظير آن پديد كرد ، و در صحيفهء آفاق چيزى مرقوم رقم ابداع نساخت كه نه نمونهء آن بقلم كرم بر لوح انفس انسانى مثبت گردانيد ، پس مثال عرش صورت در عالم معنى دل انسانست ، كه محل استواى روح اوست ، و مثال كرسى سر انسان كه بحسب جامعيت معدن جواهر زمين و آسمان و مخزن نقود حقايق ملك و ملكوت است .
لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: مير سيد محمد علوى عاملى
ص١٠٧