اثبات امامت هر امامى از ائمه - احدى عشر - بعد از على بن أبى طالب - عليه السلام - به دو طريق ممكن است : يكى نص متواتر از امام سابق ؛ و ديگرى اجماع فرقه كه داخل باشد معصوم در آن فرقه ؛ و اجماع فرقه شيعه قاطبه متحقق است ، بر امامت حسن بن على بن ابى طالب بعد از على ، و بر امامت حسين بعد از برادرش حسن ، و همچنين متواتر است نزد شيعه نص از على - عليه السلام - بر امامت حسن - عليه السلام - و از حسن بر امامت حسين - عليه السلام - و متواتر است نزد اماميّه نصّ از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم بر امامت حسين بن على - عليه السلام - بقوله صلى اللّه عليه و آله و سلم مشيرا إلى الحسين - عليه السلام - هذا إمام بن إمام ، اخو إمام ، أبو أئمة تسعة ، تاسعهم قائمهم « 1 » ، و بعد از حسين شيعه مختلفاند ، بعضى قايلند به امامت محمّد بن على - مشهور به ابن الحنفيه - و او را حىّ و غايب و مهدى موعود دانند ، و ايشان را « كيسانيّه » خوانند و ديگران قايلند به امامت على بن الحسين - عليه السلام - زين العابدين - و بعد از على بن الحسين مختلفند .
بعضى قائلند به امامت زيد بن على بن الحسين - عليه السلام - و ايشان را « زيديه » خوانند و ديگران به امامت محمّد بن على الباقر - عليه السلام - و از فرقهء شيعه ، هر فرقه كه قائل باشند به وجوب عصمت در امام و به وجوب وجود معصوم در هر زمانى ايشان را « اماميّه » خوانند . پس كيسانيه و زيديه غير اماميّه باشند .
و اماميّه بعد از آن باقر - عليه السلام - قائلند به امامت جعفر بن محمّد الصادق - عليه السلام - و بعد از صادق مختلفند . بعضى وقف كنند بر جعفر ، و بعد از جعفر ، قائل به امامى نيستند و او را حىّ و غايب دانند ، و گويند او مهدى موعود است و ايشان را « ناووسيّه » خوانند .
و بعضى قائلند به امامت اسماعيل بن جعفر و ايشان را « اسماعيليّه » خوانند .
هامش
( 1 ) كفاية الأثر 28 و بحار الأنوار 36 / 372 .