است لهذا به آن شدّت كه مىدانى مدام در غم امّت بودند و به غير از نسبت پدرى و فرزندى و برادرى راضى نشدند و فرمودند انا و علىّ ابوا هذه الامّة 208 و حق تعالى فرمود
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ
209 و فرمود
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ
. 210 و حضرت امير ( ع ) فرمود منم حىّ على الصّلاة ، منم حىّ على الفلاح ، منم حىّ على خير العمل ، منم آدم ، منم نوح ، منم مكّه ، منم زمزم و هكذا . 211 مثل آنكه درخت گويد منم شاخ ، منم برگ ، منم شكوفه ، منم ميوه ، و دريا گويد منم موج ، منم طوفان ، منم چشمه ، منم نهر ، و روح گويد منم بدن ، منم سر ، منم چشم ، و وزير گويد منم حاكم ، منم سردار ، منم لشكر و هكذا . و از اينجا است كه مدام توجّه اهل حق به سمت ايشان است چنانچه فرمودند كلّ شيء يرجع الى اصله . 212 و فرمودند حبّ الوطن من الايمان 213 و وطن هر چيزى اصل و منشأ او است . و ميان معاصى و شرور و اهل شرّ و اصل ايشان نيز همين نسبت است . و چون روز قيامت شود و اهل حق و اسلام پاك شوند و كثافات عاريه را به اهلش دهند و اهل شرّ و باطل از نور و طهارت عارى شوند و به اهلش دهند ، آن وقت معلوم مىشود كه بهشت و اهل آن چگونهاند و جهنّم و اهل آن چگونه .
اشاره [ مناسبت بين مادّه و صورت و بين روح و بدن ]
بدان كه قاعده
كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
214 چنانچه در مطالب مذكوره و در علّت و معلول و در اصل و فرع و در وحدت و كثرت و در مناسبت ميان ارواح جارى است همچنين در ميان مادّه و صورت و ميان آباء و ابناء و ارحام نيز جارى است بلكه ميان هر عاملى با هر عملى جارى است ، زيرا كه از نور نور آيد و از ظلمت ظلمت و از خير خير آيد و از شرّ شرّ . از كوزه همان برون تراود كه در او است . بلكه توان گفت كه نيست مطلبى كه نتوان اين قاعده را در او جارى كرد .
امّا مناسبت ميان مادّه و صورت و روح و بدن سرّش آن است كه مادّه و بدن كثرت است و صورت و روح وحدت ، بلكه بستگى و شباهت مادّه و صورت و روح و بدن به همديگر در مطلب ما به مراتب بيش از علّت و معلول است ، زيرا كه هر دو جزء يك چيزاند و در حدّ و تعريف بايد هر دو را ذكر نمود و علّت در تعريف معلول مأخوذ نيست اگر چه حدّ تام معلول همان علّت او است و معلول در تعريف علّت مأخوذ نيست اگر چه حدّ ناقص او است . از اينجا خواهى فهميد كه علاقهء روح با بدن چقدر است و