شب يلدا كه درازترين شبها و آخر قوس است مذموم است زيرا كه در تمام سال بلندى شب كه ظلمت است و كوتاهى روز كه نور است به او نمىرسد و لهذا لباس سفيد چون نورانى است بهترين لباسها شده و از براى زنده و مرده پسند آمده .
چهارم آن كه بسيارى متحيّرند در معنى اخبارى كه در حرام شفا نيست 195 و به آب گرم كبريتى شفا نجوئيد ، 196 با آن كه محسوس است كه همان آبهاى گرم و چيزهاى حرام چندين دردها را بر طرف مىكنند . و رفع اين اشكال بسيار سهل است زيرا كه فرق بسيار است ميان شفاء و ميان منفعت و دواء . و مراد از شفاء هر چيزى است كه روح و بدن ، هر دو را نور و كمال و شفاء دهد مثل قرآن و تربت و ادعيه و صدقات ، يا روح را نور و شفاء دهد اگر چه به بدن نفعى ندهد مثل همينها در صورتى كه رفع مرض بدنى نشود ، يا به مرض بدنى نفعى دهد و به روح ضرر نداشته باشد اگر چه نفعى و نورى به روح نرساند مثل دواهاى مباح . و اگر چيزى باشد كه به روح ضرر رساند و باعث كمى نور او شود ، در او بالبديهه شفا نيست اگر چه منفعت بسيار داشته باشد و دواى هزار مرض باشد . چنانچه در بقره فرمودند
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما
. 197 حال رجوع كن به اخبار تا معنى آنها را بفهمى و آنها را متناقض ندانى و از اشكال خود را برهانى .
پنجم آن كه ظاهر شد كه اصل كمال و ترقّى در يقين و اعتقاد به اصول دين است و فهم اسرار آنها ، و عمدهء لغزشها و بدعتها و اشكالها هم در او است ، چنانچه مىدانى . و ظاهر شد كه فهم اسرار آل محمّد چقدر مشكل و صعب مستصعب است و از عمدهء آنها همين مسئلهء معرفت نورانيّت و اولاد حضرت آدم ( ع ) بودن ايشان است با بودن ايشان اوّل ما خلق اللّه . و چون از مقام اصول دين بگذرى مقام اخلاق و اعمال بسيار سهل است و عقول در او متطابق و فهم آنها بسيار سهل است و عنوان آنها در وعظ هم سهل است زيرا كه طريق وعظ اخلاق اين است كه واعظ يكانيكان از اخلاق نيك و بد را عنوان كند و كسانى كه آن خلق نيك را داشتند و ثمرهها ديدند و يا خلق بد را داشتند و ضررها ديدند ، قصه و حكايت ايشان را يك يك بيان كند و ظاهر است كه اين گونه قصّهها تمامى ندارد . يك مسئلهء كرم را يا صبر يا شجاعت يا ترحم را بگير ببين چقدر حكايت دارد ، و همچنين بخل و عجله و جبن و قساوت قلب و كبر و حسد و هكذا . و اين رشتهء وعظ تا قيامت تمام نمىشود و بسيار سهل است و از براى عوام بسيار خوب