فصل [ احاديث صعب مستصعب ]
در اخبار بسيار وارد است كه اسرار آل محمّد صعب مستصعب است كه متحمل او نتواند شد مگر ملك مقرّب يا نبىّ مرسل يا عبد ممتحن . 151 پس بايد تأمّل نمود كه اسرار واضح ايشان كدام است و صعب آن كدام . حال بعون اللّه گوئيم يكى از مشكلات ، علم ايشان است ؛ يكى آنچه از براى ايشان نسبت به حق تعالى ثابت است مثل يد اللّه ، جنب اللّه ، نفس اللّه ، عين اللّه ، اذن اللّه و هكذا ؛ يكى آن است كه در بالين هر محتضرى حاضرند و در يك شب چهل جا مهمان شوند ؛ و يكى آن كه حق تعالى ايشان را در امر دنيا و آخرت مختار نموده و كليد بهشت و دوزخ را در قيامت به ايشان دهند كه هر كه خواهند به بهشت برند و هر كه خواهند به جهنّم روانه كنند و تمام ما سوا را امر به اطاعت ايشان نمودهاند و هكذا از درجات ايشان . و چون خود فرمودهاند كه ما را خدا ندانيد و هر چه خواهيد بگوئيد ، مثل آن كه وزير گويد مرا سلطان ندانيد و هر چه خواهيد بگوئيد ، پس فرمودهء خودشان رفع اشكال از همهء اينها مىكند و همهء اين امورات قابل فهم و ادراك و توجيه هست و عقلهاى ناقص ما تواند تصديق نمود ، پس اينها را داخل در مشكلات نتوان شمرد .
و چيزى كه در غايت اشكال است يك چيز است و آن اين است كه فرمودهاند اوّل ما خلق اللّه مائيم و آخر هم مائيم بكم فتح اللّه و بكم يختم 152 و مثل اشهد انّك كنت نورا فى الاصلاب الشّامخة و الارحام المطهّرة 153 و مثل بعثت مع النّبيّين سرّا و مع محمّد جهرا 154 و مثل كنت نبيّا و آدم بين الماء و الطّين 155 و مثل اوّل ما خلق اللّه عقلى 156 يا روحى 157 و مثل خلقكم اللّه انوارا فجعلكم بعرشه محدقين حتّى منّ علينا بكم فجعلكم فى بيوت اذن اللّه ان ترفع 158 و مثل اين كه : ما بوديم كه ملائكه توحيد و عبادت ندانستند و ما به ايشان تعليم كرديم . 159 و اين اخبار زياده از صد و دويست و هزار است و نه به حدى است كه قابل انكار يا تأويل باشد . و چگونه توان اين گونه امور را جمع كرد با اين مطلب كه اين دو بزرگوار يكى از صلب عبد اللّه و رحم آمنه به وجود آمد و شصت و سه سال عمر كرد و در چهل سالگى مبعوث شد و ديگرى از صلب ابو طالب و رحم فاطمهء بنت اسد به وجود آمد و حق تعالى در آل عمران فرمود
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ
160 ( الخ ) و در صف فرمودند
وَ إِذْ قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يا بَنِي إِسْرائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ