از او بگيرند چنانچه فرمود در سورهء نساء
فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ
. 132 درست بفهم كه تا حال رفع اين اشكال را از كسى نديدهاى . و الحمد للّه .
تنبيه [ سرّ اعمال معصومين كه با ظاهر شرع نمىسازد ]
سابقا در اصول دين نوشتيم كه از معصومين ( ع ) بسيار اعمال صادر شده كه با ظاهر شريعت نمىسازد و جواب از اين اشكال داديم كه تكليف كاركنان عالم تكوين كه ملائكه باشند غير از تكليف انسان است . ملك موكّل ابر ، زراعت ضايع كند و حضرت ملك الموت اين همه خلق را ميراند ، بر ايشان نه ضمانى نه جنايتى و به همين اعمال تقرّب به خدا جويند . و معصومين ( ع ) كار هر دو طايفه را كنند . لهذا گاهى كه كار ملك را نمايند با ظواهر شرع نسازد . و سرّ اين مطلب اين است كه هر چيز كه جامعتر و كاملتر است كار همهء ناقصها كند با زيادتى . نبات كار همهء عناصر كند با زيادتى قوّهء ناميه ، و حيوان كار همهء عناصر و نبات كند با زيادتى حسّ و حركت ، و انسان كار عناصر و نبات و حيوان همه را نمايد با زيادتى لا يتناهى .
حال گوئيم شكى نيست كه هر معصومى از تمام امّت و از بسيارى از ملائكه بالاتر و جامعتر و كاملتر است و تكليف به اندازهء مقام و جامعيت است ، پس البتّه بايد از ايشان كار هر دو طايفه ظاهر شود . و بالجمله بديهى است كه از هر بزرگى ، كار همهء زيردستان آيد با زيادتى بسيار ، چنانچه از وزير كار همه آيد با زيادتى مقام وزارت كه از احدى نيايد و همه حيران آن مقاماند . درست بفهم و ضبط كن .
تنبيه
در بيان كلام حضرت امير ( ع ) كه فرمود يقين من به قول رسول خدا و خبر دادن او به وقايعى كه بعد از او مىشود ، يقين من به او كاملتر و بيشتر است از يقين من به ديدن آن وقايع ، سرّش اين است كه به تحقيق سابقا بيان كردهايم كه منشأ علم و يقين و اعتقاد دو چيز است و راه علم و اعتقاد دو راه است كه سوّم ندارد . يكى از راه حواس و ظاهر و از قبيل طبيعت و ماده ، و يكى از قبيل روح و باطن كه وحى و الهام است و از قبيل ملائكه و كتب سماوى است . و هر كه كاملتر ، جهت باطن در او ظاهرتر و بيشتر و هر كه جهت باطن در او غالب و بيشتر ، او مقرّبتر و كاملتر . و در غير معصوم جهت باطن در