بطلان امر خلافت ابو بكر اگر منضم نشود به آن امتناعى كه به آن قوىتر مىشود ، و همچنين اگر منضم نشود توافق ابو ذر و عمار كه امر كرده است رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به حب ايشان كه دلالت بر نهايت جلالت و انقياد در حق ايشان مىكند زياده بر اصحاب سقيفه كه گمان كردهاى كه بيعت ايشان مقارن علم به استحقاق بوده است آيا ظاهر مىشود استحقاق فلته و بىتأمل بر كسى كه زنان اعلم از او باشند ؟ ! و ظاهر نمىشود به تأمل بر كسى كه ايمان را مىدانست اگر فرض كنند كه در ريا باشد .
[ اسباب عدول از امير مؤمنان عليه السّلام ]
و ذكر كرده است ابن ابى الحديد بعد از آنچه ما از او نقل كرديم از اسباب عدول كردن از امير المؤمنين عليه السّلام آنچه حاصلش اين است كه : جمعى صعب مىشمردند شدت و عدم مداراى آن حضرت را ، و جمعى از آن حضرت منحرف بودند به واسطهء حسدى كه ناشى شده بود از شدت اختصاص او به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، و به سبب آنچه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در شأن او گفته بود از نصوص كه دلالت بر رفعت شأن او مىكردند ، و به سبب آنچه مختص بود به آن مثل دامادى و اخوت و مانند اينها ، و به سبب اينكه نسبت مىدادند جمع ديگر آن حضرت را [ . . . ] « 1 » و تكبر و صغير شمردن اگر چه ايشان كاذب بودند .
و اعانت كرد بر اين امور آنچه صادر مىشد از او آنچه موهم عجب بود مثل قول او كه فرموده است كه : « فانا صنايع ربنا و الناس بعد صنايع لنا » .
هامش
( 1 ) . كلمهاى در نسخهء خطى بدون نقطه و ناخواناست ، احتمالا « به تيه » باشد .