اين كرده است كبيرهء ظاهر است به شهادت
وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ
« 1 » و غير آن .
و مناقشه نكند كسى به اينكه : كبيره به حسب حقيقت حكم مقارن عدم تفتيش است ، نه عدم تفتيش كه مقارن حكم است .
زيرا كه : چون عدم تفتيش و حكم به رجم مقارن آن واقع شده است مناقشه به كبيره نبودن اوّل نفعى به دوستان عمر ندارد « 2 » .
[ رجم مجنونه ]
و از جمله مطاعن عمر آنكه امر به رجم مجنونه كرد پس تنبيه كرد او را على عليه السّلام به قول خود كه : « القلم مرفوع عن المجنون حتى يفيق » .
فقال : لو لا على لهلك عمر .
يعنى كه : تكليف مرتفع است از مجنون [ تا آنكه ] به خود بيايد .
پس گفت عمر كه : لو لا على لهلك عمر « 3 » .
و جواب گفتهاند دوستان عمر به آنچه در جواب خبر اول ذكر كرده شد .
و بيان ضعف جواب مىكنم بعد از نقل روايت ديگر ، و آن اين است كه :
روايت كرده است ابن اثير در « جامع الأصول » از « صحيح ابو داود » « 4 » از ابن عباس كه گفت : اتى عمر بمجنونة قد زنت فاستشار بها اناسا فامر بها عمر أن ترجم .
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) : 44 .
( 2 ) . سفينة النجاة : 220 - 221 .
( 3 ) . بحار الانوار 30 / 680 و به نقل در پانوشت ، سنن ابى داود 2 / 227 ، سنن ابن ماجة 2 / 227 ، الطبرى فى الرياض و . .
( 4 ) . سنن ابى داود 2 / 339 ح 4399 .