أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ
.
و در روايتى گفت : آمد مردى از يهود به سوى عمر بن خطاب پس گفت : يا امير المؤمنين ! آيهاى در كتاب شما نازل شده است و تو مىخوانى آن را كه اگر نازل شده بود به ما معشر يهود ما آن روز را عيد اخذ مىكرديم .
پس گفت : كدام آيه ؟
گفت :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
.
پس گفت عمر : به درستى كه هرآينه مىدانم روزى كه نازل شده است و مكانى كه نازل شده است در آن نازل شده است بر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در عرفات در روز جمعه « 1 » .
و از « صحيح ترمذى » « 2 » از ابن عباس كه او خواند :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
و نزد او يهودى بود ، پس گفت :
اگر نازل شده بود اين آيه بر ما هرآينه آن روز را عيد مىكرديم .
پس ابن عباس گفت : به درستى كه نازل شده است در دو عيد : در روز جمعه و در روز عرفه « 3 » . تمام شد كلام ابن اثير .
وجه تأييد آنكه : ظاهر اين است كه تمام دين به بيان خليفه بعد از رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بود از براى حفظ شريعت و بيان آنچه مردم به آن محتاجند ، گويا اللّه تعالى خبر داد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را محافظ شريعت و خليفه بعد از او خبر داد به
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى 1 / 16 و 5 / 127 ، صحيح مسلم 8 / 239 ، سنن نسائى 8 / 114 ، سنن بيهقى 5 / 118 ، سنن نسائى 6 / 533 ح 11743 .
( 2 ) . صحيح ترمذى ( سنن ترمذى ) 4 / 315 - 316 ح 5035 .
( 3 ) . نيز بنگريد به : تفسير ابن كثير 2 / 14 - 15 .