و ديگر خبرى است كه عباس بن وليد بن صبيح الحلال دمشقى از مروان بن محمّد طاهرى دمشقى از عبد اللّه بن لهيعه از قيس بن حجاج از حنش صنعانى از عبد اللّه بن عباس از عبد اللّه بن مسعود كه گفت انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم قال له ليلة الجن معك ماء قال لا الّا نبيذا فى سطيحة قال رسول اللّه تمرة طيّبة و ماء طهور صب علىّ قال فصببت عليه فتوضأ به « 1 » .
بديهى است عمل رسول خدا صلّى اللّه عليه و سلّم براى ما حجة است كدام نص و دليل بالاتر از عمل آن جناب مىباشد فلذا امامنا الاعظم روى عمل پيغمبر فتوى بجواز دادهاند .
داعى - گمان ميكنم اگر سكوت ميفرموديد بهتر از اين بيان شما بود گرچه ممنون شدم كه اقامهء دليل فرموديد تا مطلب بهتر روشن گردد و آقايان برادران اهل تسنن بدانند كه حق با ما است پيشوايان آنها سفسطه نموده بدون تعمق روى قياس حكم نمودهاند .
خوبست قبلا در اطراف روات و اسناد حديث بحث كنيم و بعد وارد اصل موضوع شويم .
اولا ابى زيد مولى عمرو بن حريث مجهول الحال است و در نزد اهل حديث مردود مىباشد چنانچه ترمذى و غيره نقل نمودهاند مخصوصا ذهبى در ميزان الاعتدال گويد اين مرد شناخته نشده و حديثى كه از عبد اللّه بن مسعود نقل نموده صحت ندارد و حاكم گويد از اين آدم مجهول غير از اين حديث نقل نگرديده و بخارى او را از ضعفاء بشمار آورده به همين جهة اكابر علماء خودتان مانند قسطلانى و شيخ زكرياى انصارى در شرحين خود بر صحيح بخارى ذيل باب لا يجوز الوضوء بالنبيذ و لا المسكر حكم بتضعيف اين حديث نمودهاند .
و اما حديث دوم بجهاتى مردود است .
اولا آنكه اين حديث را غير از ابن ماجه قزوينى به اين طريق احدى از علماء نقل ننمودهاند .
هامش
( 1 ) رسول خدا در ليلة الجن به او فرمود با تو مىباشد آب عرض كرد نميباشد مگر نبيذ در توشه دان فرمود رسول خدا خرماى پاكيزه در آب پاك بريز بر من پس ريختم بر او وضو گرفت به آن آب .