مجتهد ميتواند تغيير احكام دهد ؟
شيخ - لا بد آقا ميدانيد كه عدّهاى از محققين علماء ما بر اين عقيده هستند كه چون پيغمبر صلّى اللّه عليه و سلّم در احكام شرعى مجتهد بوده است لذا مجتهد ديگر ميتواند اجتهادا مخالفت با امر اولى نموده حكمى را كه حلال بوده حرام و يا حرام را حلال نمايد به همين جهت خليفه عمر رضى اللّه عنه فرمود انا احرّمهما ! ! ! .
داعى - هيچ انتظار نداشتم كه آقايان براى اثبات يك غلطى مرتكب غلطهاى ديگر شويد شما را به خدا اجتهاد در مقابل نص معقول است آيا سزاوار عقل است كه رسول اكرم را آن قدر پست و خليفه عمر را بقدرى بالا ببريد كه مانند دو مجتهد برابر هم قرار دهيد آيا اين بيان شما غلو بر خلاف صريح آيات قرآن نمىباشد كه ناچار با ضيق وقت ببعض از آن آيات اشاره مينمايم در آيه 16 سوره 10 ( يونس ) صريحا فرمايد
قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ
« 1 » .
جائى كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نتواند بميل و ارادهء خود تغيير و تبديلى در احكام بدون نزول وحى بدهد خليفه عمر كه به كلى از دستگاه وحى بيگانه بوده است چگونه ميتوانسته تصرف در احكام نموده حلال خدا را حرام نمايد - و در آيه 4 سوره 53 ( نجم ) فرمايد
وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى
« 2 » .
و آيه 8 سوره 46 ( احقاف ) كه فرمايد
قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ وَ ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ بِي وَ لا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ
« 3 » .
دلالت كامل دارد بر وجوب متابعت پيغمبر پس عمر و غير عمر هرگز چنين حقى نداشتهاند كه تصرف در احكام نموده و حلال خدا را حرام نمايند .
هامش
( 1 ) بگو به آنها مرا نرسد كه از پيش خود قرآن را تبديل كنم من پيروى نميكنم مگر آنچه وحى مىشود به من .
( 2 ) هرگز بهواى نفس سخن نگويد و گفتار او هيچ غير وحى خدا نيست .
( 3 ) بگو ( اى پيغمبر ) بامت من از بين رسولان اولين پيغمبر نيستم كه تازه در جهان آوازه رسالت بلند كرده باشم و نميدانم كه با من و شما عاقبت چه ميكنند من پيروى نميكنم مگر آنچه به من وحى مىشود .